blog.indonesiepagina.nl - Groeiende religieuze intolerantie en 'bekeringen'

JAKARTA - Religieuze tolerantie in Indonesië is steeds verder onder druk komen te staan in de afgelopen jaren. Dit gebeurde voornamelijk in gebieden waar radicale Islamieten en Christelijke evangelisten vechten om hetzelfde gebied. Islamisten gebruiken 'bekering' - een term die zowel het bekeren van Moslims tot het Christendom alsmede de kennelijk groeiende invloed van het Christendom in Indonesië dekt - als een reden voor mobilisatie van de massa's en aanvallen op tegenstanders.

De spanningen die door deze groepen fundamentalisten worden opgebouwd zijn op dit moment vooral zichtbaar in Bekasi, in de achtertuin van de hoofdstad Jakarta, waar een reeks conflicten over de bouw van kerken al sinds 2008 loopt. Hier zouden Moslims massaal worden gekerstend en hebben demonstraties soms tot gewelddadigheden geleid.

De Indonesische overheid moet een strategie gaan bepalen om deze groeiende intolerantie te herkennen, omdat zonder een dergelijke strategie het recht van de sterkste geldt. Lokale functionarissen geven slechts verklaringen over incidenten als deze al uit de hand gelopen zijn, en zullen hierbij vaak die groep die het meest van zich laat horen de voorkeur geven. Iedere keer als dit gebeurd, hebben de winnaars weer meer zicht op het zoeken van een nieuw conflict.

Spanningen tussen Christenen en Moslims zijn in de afgelopen jaren om verschillende redenen verder opgelopen. De overheid kan deze niet voorkomen en is vervolgens niet in staat om de schuldige partij aan te spreken en te vervolgen. Er is ook een duidelijke toename in kleine Islamitische groeperingen die door middel van geweld hun doel willen bereiken; het voorkomen van Christelijke bekeringen in gebieden met een groot percentage Moslims.

Wat ook belangrijk is, is de afbraak van het centrale gezag door decentralisatie naar lokale autoriteiten, zelfs voor zaken aangaande religie, die eigenlijk in de handen van de centrale overheid zouden moeten blijven. Er is ook een onwil voor het vervolgen van haatzaaien, voornamelijk vanwege de onduidelijke grens voor wat aanvaardbaar is en wat niet. Ook wordt er op geen enkele manier aan gewerkt om tolerantie als nationaal iets te promoten.

De incidenten in Bekasi laten zien welke drijvende krachten er achter dit gebeuren zitten. Islamistische organisaties als De Indonesisch Islamitische Raad der Propagatie (Dewan Dakwah Islamiyah Indonesia, DDII) en de Islamitische Studentenbeweging (Gerakan Pemuda Islam, GPI) zijn al lang actief in het gebied en kenmerken zich beiden door hun sterke anti-Christelijke ideeen.

Het Islamitisch Verdedigingsfront (Front Pembela Islam, FPI) is vooral sterk in de afgelopen tien jaar en in de laatste jaren zijn er tevens bewegingen ontstaan die zich specifiek richten op het kerstenen van Moslims. Bekasi heeft bovendien een goed gewortelde salafistische gemeenschap, Jemaah Ansharut Tauhid (JAT), die in 2008 door de inmiddels opgepakte geestelijke Abu Bakar Bashir werd opgezet.

Aan Christelijke zijde zijn enkele evangelistische organisaties actief die zich toegelegd hebben op het bekeren van Moslims. Enkelen hiervan worden internationaal gefinancieerd, maar anderen zijn geheel lokaal ontstaan. Yayasan Mahanaim, een van de rijkste en meest actieve, is er puur op gericht om arme Islamieten te bekeren. Yayasan Bethmidrash Talmiddin, opgericht door een Moslim bekeerd tot het Christendom, gebruikt Arabische kaligrafi op hun materiaal, waardoor lijkt alsof er Islamitische leer in te vinden is. Zij stellen als eis dat ieder afstuderend persoon minimaal vijf mensen moet bekeren.

Hoewel beleidsmakers praten over de noodzaak van "religieuze harmonie", er is zelfs het idee dat een dergelijk iets moet worden vastgelegd of zelfs moet worden opgelegd, vergeten ze dat het tijd kost om te begrijpen waar de problemen vandaan komen. Vervolgens moet er nog veel tijd gestoken worden in het uitwerken van een goede oplossing. Gesprekken tussen groeperingen van verschillende geloven leiden ook niet tot een antwoord; er zijn slechts een paar uitzonderingen, de rest is slechts praten zonder resultaten.

Een van de vele redenen om echt te gaan werken aan een strategie om religieuze conflicten te voorkomen is dat de 'bekeringen' vanuit Christelijke hoek mogelijk kunnen leiden tot het samenvloeien van geweldloze en gewelddadige extremisten. Tot voor kort was het voor de salafistische beweging - de gewelddadige extremisten - een regel om zich voornamelijk internationaal te oriënteren en weg te blijven van de lokale problemen als bekeringen. Maar vanwege een te kort aan lokale conflicten om aan nieuwe leden te komen - zoals eerder Poso en de Molukken - zorgen dat de aandacht nu verschuift naar het kerstenen van Moslims.

In 2008 lukte het een voortvluchtige Singaporees, lid van Jemaah Islamiyah (JI) om enkele geweldloze leden van anti-bekeringsgroep FAKTA te werven, stellende dat moord, in plaats van geweldloze acties, de enige manier was om verdere bekeringen te voorkomen. In september dit jaar stonden tientallen Aceh-ers terecht voor hun deelname aan een terroristisch trainingskamp waar een van de doelen was het stoppen van de oprukkende macht van Christenen in Aceh.

Terroristische netwerken in Indonesië zijn flink zwakker geworden, en bovendien verdeeld geraakt in de afgelopen vijf jaar. Maar het systematisch uitbuiten van de angst dat Christenen bezig zijn om het hele land te bekeren zou kunnen leiden tot een nieuwe aanwas van leden, waaronder ook leden van groeperingen die tot op heden geen geweld gebruikten.

Gerelateerde blog artikelen (categorie 'Religie'):
16 November 2010 · Moslims in kerk als vluchteling = probleem met radicalen
10 November 2010 · De stoute hand van minister-idioot Tifatul Sembiring
22 October 2010 · Islamitische geestelijke aangeklaagd voor trouwen 12-jarige
24 September 2010 · HTI protesteert tegen HKBP, voor Islamitische staat
20 September 2010 · Negentien 'lokale' geloven vragen om herkenning
16 September 2010 · Ministerie wil mogelijk wijziging decreet gebedshuizen