CANGKRINGAN - Twee dagen geleden, ook weer na ons ontbijt, sprongen we op de brommer om richting Klaten te rijden. Daar alle wegen direct ten noorden van Yogyakarta afgesloten waren, en Cangkringan een van de zwaarst getroffen gebieden is, wilde ik zoveel mogelijk via het oosten naar de Merapi toe rijden. Hier waren nog relatief weinig problemen en het gebied is bovendien eenvoudig te bereiken.
De doorgaande weg richting Solo bracht ons langs Kalasan, Prambanan en de afslag naar Cangkringan, maar dit was eigenlijk nog te dichtbij. Ik besloot pas de binnenlanden in te gaan op een afstag na de suikerfabrieken. We reden toen in de richting van Kemalang en Deles Indah, een toeristische trekpleister op de hellingen van de Merapi in het dorp Sidorejo.
Deles Indah kende ik alleen van naam, was er nog nooit geweest. Ik had bovendien niet het vermoeden dat ik er vandaag wel even naar toe zou kunnen rijden, omdat deze lokatie slechts een kilometer of zeven van de krater van de vulkaan af licht, met kennelijk dramatische uitzichten op de vulkaan. Dergelijke uitzichten ken ik wel van Cangkringan, dus wie weet wat vandaag allemaal zou opleveren.
Via wegen die ons van dorp naar dorp brachten raakten we steeds dichter in de buurt van de Merapi. Dit wist ik, want de Merapi was nog altijd niet te zien namelijk. Ook kwamen plaatsnamen als Cangkringan voor op de borden, dus moest het wel redelijk in de buurt zijn. Het enige wat te zien was, was de steeds dikker wordende laag as en een grijze kolom wolken vermengd met as die vanaf de Merapi opstijgt.

Een inmiddels verlaten opvangkamp voor evacuees in het gebied van Cangkringen, direct ten oosten van de Merapi vulkaan. © indonesiepagina.nl
Bij een inmiddels verlaten opvangkamp voor vluchtelingen van de Merapi vulkaan aan de binnendoorweg van het platteland van Klaten in de richting van Cangkringan vroegen we enkele achtergebleven leden van het Indonesische leger of de weg naar Cangkringan toegankelijk was. Dat was inderdaad zo. Nu had ik nog altijd niet de illusie dat we die reis wel even zouden maken.
Een kilometer of wat verderop stopten we bij een kleine benzine-pomp van een dorpsbewoner. Hij gooide onze tank voor 14.000 Rupiah tot de rand toe vol. Hij wist ons te vertellen dat Cangkringan nog een kilometer of 10 verderop was, en dat dit te doen was op dit moment volgens passerende motoren en andere voertuigen. Wel lag er veel as, veel meer als waar we stonden te praten met de beste man.
We reden langzaam maar zeker toch in de richting van Deles Indah. Omdat de laag as op de weg hier als een laag gladde droge sneeuw egaal over het wegdek lag, waren de paar sporen van motoren en auto's eenvoudig te herkennen. Dit was een weg die al vrijwel niet meer gebruikt werd inmiddels, omdat de dorpen in de buurt vrijwel geheel verlaten zijn en alleen reddingswerkers, journalisten en een paar dorpsbewoners hier nog kwamen.
Een klein stukje verder besloten we te stoppen, om enkele seconden later weer door te rijden. Maar minder als een minuut later draaiden we via enkele bochten een hoger gelegen dorpje in doen ineens de zuidelijke flanken van de Merapi voor ons opdoemden. We stopten en hoorden hier helemaal niets behalve een gerommel.
Dit gerommel was absoluut geen onweer, maar was het steeds zwaarder wordende geluid van een pyroclastische wolk met heet as en ander vulkanisch materiaal die slechts even geleden door de vulkaan uit was gestoten en zich nu een weg naar beneden aan het banen was. Dit was ook duidelijk te zien, er kwam namelijk een asgrijze wolk naar beneden met redelijke vaart. In welke richting konden we niet zien, maar het was verder windstil en het geluid werd ook steeds zwaarder.
Na twee foto's was het dan ook hoog tijd om direct om te draaien en het gebied te verlaten. De veilige zone rond de vulkaan was immers gesteld op 20 kilometer, en niet zeven, de afstand die wij nu verwijderd waren van de krater van de vulkaan. Onze angst werd verder aangewakkerd toen een zwarte Toyota uit een aswolk tevoorschijn kwam en met redelijk hoge vaart de hellingen af kwam met seinende lichten.

Een hete aswolk, gefotografeerd vanuit Deles Indah op slechts zeven kilometer van de krater van de Merapi vulkaan. Met een angstaanjagend donderend geraas kwam deze de vulkaanhelling af. Snel foto's maken en wegwezen! © indonesiepagina.nl
We maakten redelijk wat vaart in zijn eerste versnelling en toen we twee kilometer verder weer bij een driesprong stonden waar meerdere mensen zich hadden verzameld stopten we even. Hier was van de pyroclastische wolk niets meer te zien, maar het geluid was nog zeker net zo sterk te horen als enkele minuten ervoor.
De angst die we eerder even hadden was al weggezakt, maar we besloten wel om het voor gezien te houden vandaag. We daalden rustig af over de prachtige wegen in het gebied, hierbij geheel verlaten dorpen en overvolle opvangkampen als scholen, moskeen en legertenten passerend. Ook hier was de impact van de uitbarstingen enorm.