BATAM - En dat is te merken ook, als je eenmaal bent aangekomen op het eiland Batam, op zo'n 45 minuten varen van Singapore. Nu is Jakarta al een behoorlijk westerse stad met een jonge bevolking die het minder nauw neemt met de traditionele adat in het land, op Batam is het allemaal nog een stuk verder doorgetrokken.
Vanwege de problemen die in mei 1998 uiteindelijk leidden tot het aftreden van president Soeharto zijn er op Batam opmerkelijk veel etnisch Chinezen te vinden, zoals deze groep Indonesiërs met een mooi woord worden genoemd. Deze hebben dan ook duidelijk hun stempel op deze samenleving van Batam gedrukt.

Het zakencentrum van Singapore.
Hier zie je meer westerse kleding dan in Jakarta en de meeste gebieden in Indonesië, wellicht het toeristische uiterste zuiden van Bali uitgezonderd. Ook het gedrag van de vele jongeren (waar niet in Indonesië) is anders; velen lopen hier met tattouages in hun nek, op onderbenen en op plekken die je niet direct kunt zien omdat ze bedekt zijn met een dun laagje strakke kleding.
Als je naar Singapore gaat om bijvoorbeeld een visum te verlengen, boodschappen te doen of je gewoon tegoed te doen aan de vele soorten bier die hier wel te verkrijgen zijn, maar net over de grens in Indonesië een illusie zijn, dan is een bezoekje aan Batam ook de moeite waard. Je ziet dan dat inwoners van Batam goed hun best doen zich aan te passen aan Singapore, alsof het eigenlijk niet bij Indonesië hoort.
Dat lijken de meeste inwoners dan ook te willen. Hier op Batam zijn dingen die normaal zijn – of in ieder geval normaal geacht worden door een grote meerderheid – anders dan bijvoorbeeld in Jakarta, of in ieder geval nog veel nadrukkelijker aanwezig. Hier is het geen probleem om als koppeltje lekker aan elkaar te zitten onder het genot van een colaatje in een van de winkelcentra op het eiland.
Ook zal er niemand opkijken als schoolkinderen al rokend een koud biertje bestellen. Hoewel dit net zo goed verboden is op Batam als in vele andere landen is het verkrijgen van bier en andere verboden dingen niet echt een probleem voor de jeugd hier. Gewoon vragen en er is vast wel iemand die het kan regelen voor je.

Batam; in ontwikkeling om Singapore te worden.
Er zijn namelijk genoeg ritselaars te vinden die alles voor je doen zolang je er maar voor betaald. En dan is dit nog op een gewone donderdagmiddag op Batam. Jongeren steken hier net zo makkelijk even de grens over (ze hebben een paspoort en NPWP dus kunnen eenvoudig voor 180.000 Rupiah een retourtje met de boot nemen) om te doen wat ze willen, zeker als pa en ma lekker thuisblijven, of niet eens weten dat hun kinderen niet op school zitten.
Wat ook uit Singapore afkomstig lijkt te zijn is de verdraagzaamheid op het eiland. De etnisch Chinezen zijn hier een veel grotere groep dan elders in Indonesië en ze hebben ook hier natuurlijk een flink deel van de economie in handen. Vele nachtclubs, cafe's en hotels zijn in handen van deze bevolkinsgroep, die vervolgens weer werk biedt aan
pribumi Indonesiërs.
Deze verdraagzaamheid uit zich onder meer in de manier waarop de wereld hier in de vroege avond veranderd naar iets wat een westers uitgaansgebied is, met tientallen cafe's, clubs en hotels die allemaal hun eigen functie hebben. Terwijl de aanwezige buitenlanders (blanken, Singaporezen,Indiers en wat al nog niet meer) zich te goed doen aan de drank zit een
haji aan de thee te praten met een volledig getatoueerde
preman.
Natuurlijk is deze verdraagzaamheid voor een deel kunstmatig, want als de ene groep er niet was, zal de andere groep geen werk hebben, maar in de loop der jaren lijkt het 'op elkaar aangewezen zijn' toch langzaam veranderd te zijn in 'met elkaar samenwerken' om van Batam iets meer te maken dan het nu is, en wie weet gaat het ooit nog eens echt op Singapore lijken.