blog.indonesiepagina.nl - Batikcursus in Yogya

YOGYAKARTA - Batik is een oeroude techniek om textiel te verven. Je dekt met was die delen van de lap stof af die niet moeten worden gekleurd, je dompelt de stof in een verfbad, en daarna kook je de was weg. Dat proces herhaal je tot het gewenste effect is bereikt. Hoe meer kleuren, des te meer verfbaden en des te fraaier (maar ook arbeidsintensiever en duurder dus) het resultaat.

Batikken wordt niet alleen in Indonesië gedaan, maar we kunnen zonder overdrijving stellen dat de kunst van het batikken daar wel zijn hoogtepunt heeft bereikt, met name in de steden Yogyakarta, Solo en Cirebon. Een korte inleiding, maar ik ga ervan uit dat de meeste lezers op de hoogte zijn van het fenomeen. Wie meer wil weten verwijs ik naar Wikipedia (Engels) maar vooral naar het schitterende boek van Alit Veldhuizen-Djajasoebrata.†

Begin augustus verzamelden de forumleden Elsbeth met man en vier (sic!) kinderen, Yogya-Bali met vrouw en twee koters, en Indahnesia-opperhoofd Yerun met vriendin zich in huize Guna2 te Yogya om onder leiding van Ibu Susi te leren batikken, tijdens voor zover bekend de eerste Indahnesia-IRL in Indonesië.

Bu Susi druk in de weer met het geven van uitleg. © indonesiepagina.nl

Bu Susi geeft die lessen normaal gesproken in haar atelier, maar gezien het aantal cursisten en het feit dat mijn huis daar vlakbij is en ik Susi al een jaar of twintig ken, vervoegde zij zich met haar drie assistenten en potten en pannen toch maar naar mijn huis. De cursus* begon om 9 uur 's ochtends. De zes kinderen plus de vriendin van Yerun besloten de cursus te volgen, terwijl de 'volwassenen' alle problemen van de wereld althans theoretisch gingen oplossen.

Dat betekent niet dat de batikcursus alleen geschikt zou zijn voor kinderen. In tegendeel, ook volwassenen vinden het prachtig. Enfin, onmiddellijk bleek al het te verwachten deviante gedrag van de nazaten der forumleden: Susi biedt de keuze tussen een bekend patroon batikken of zelf iets te verzinnen. Zonder uitzondering verzonnen de cursisten zelf het motief voor hun kunstwerk. En daarna volgde dus het proces van aanbrengen van de was met een canting en de verfbaden.

Inmiddels was mijn vrouw druk doende met het bereiden van enkele typisch Midden-Javaanse gerechten voor de lunch. Zo'n batikcursus kost natuurlijk wat tijd - tot ongeveer drie uur 's middags bleek - en dus moest aan de inwendige mens worden gedacht. Yerun had dat door: hij bracht een fikse partij blikjes Bir Bintang mee.

Yogya-Bali moest natuurlijk weer eens voor zijn werk op stap. Zijn vrouw bracht hem naar het vliegveld zodat zijn kinderen hier `alleen' achterbleven. Geen enkel probleem. Die dochtertjes waren verreweg de jongste deelnemers, maar het resultaat van hun gebatik mocht er wezen. Over resultaten gesproken:

Enkele resultaten na uren van batikken. © indonesiepagina.nl

Zelfs Susi gaf toe dat de prestaties van de cursisten buitengewoon waren. Ik durf dan ook te stellen dat de dag bijzonder geslaagd was, zowel voor de cursisten als de forumleden met hun aanhang.

Batik cursus

De cursus kost op het moment van schrijven Rp 80.000. Je kunt daarvoor rechtstreeks contact opnemen met Ibu Susi (susibatik110@hotmail.com), dan krijg je waarschijnlijk korting. Je kunt het ook door ViaVia laten regelen. ViaVia vind je op Prawirotaman, het atelier van Susi ligt daar iets ten zuiden van, op becakafstand. Voor het genoemde bedrag krijg je een wel erg persoonlijk souvenir van Yogya in de vorm van je eigen kunstwerk, plus een hagelnieuwe canting.

†Veldhuizen-Djajasoebrata, Alit, Bloemen van het heelal; de kleurrijke wereld van de textiel op Java. Amsterdam: Sijthoff, 1985.