blog.indonesiepagina.nl - Ramadan in Yogyakarta: Sahur! Sahur! Sahur!

YOGYAKARTA - Het is rond half drie in de vroege morgen op een willekeurige zondag in de vastenmaand Ramadan. Voor een groot deel van de bevolking is het tijd om lekker te gaan eten, een deel van die mensen spoedt zich vanuit de nabijgelegen nachtclub Republic naar de lesehan* aan de Jalan Malioboro. Een kleurrijk gezelschap van jongedames in korte rokjes, hoge hakken en vaak flink wat make-up en nette heren in een blouse vult de matjes op de grond voor de gesloten winkels in slechts enkele minuten tijd. Een dik uur hebben ze om te eten en een sigaretje te roken voordat de imam van de moskee vrijwel naast de nachtclub zijn eerste gebed van de dag doet, en daarmee tevens het vasten inluidt voor deze zondag.

Veel eerder op de avond, het was nog daadwerkelijk zaterdagavond en geen zondagochtend vroeg, gingen de deuren van de nachtclub gewoon om tien uur open. Ramadan of niet, deze plek blijft gewoon dienst doen als plek van vermaak in het hartje van Yogyakarta. Vele andere plekken, waaronder die aan Jalan Magelang en Jalan Solo, zijn gesloten. De hoofdreden is dat zij niet open kunnen zijn gedurende de vastenmaand omdat de regelgeving zo is. Beetje vreemd, maar dat zal vast wel ingecalculeerd zijn in de prijzen van de drankjes, die ene maand minder. Vreemde eend in de bijt hier is dus Republic, dat ook gedurende de Ramadan gewoon de normale openingstijden kan aanhouden.

Jalan Malioboro, in het hartje van Yogyakarta, om half drie, maar dan in de middag. Nu is het er druk met allerlei stalletjes waar je lekker kunt inkopen, later op de avond kun je op dezelfde plek een maaltijd verorberen. © indonesiepagina.nl

De vele jonge mensen die later op de avond gezamenlijk hun laatste maaltijd voor het vasten zouden nuttigen - lang niet iedereen vast overigens, maar de saamhorigheid is er daarom niet minder om, evenzo is de sfeer ook erg gezellig - druppelden hier nu groepje bij groepje naar binnen. Zo ook een groep van acht, vier buitenlandse jongemannen - waaronder ik - en vier Indonesische jongedames. Een groepje kennissen dat elkaar eerder op de avond had leren kennen, voor het grootste gedeelte dan, in Rui's Café aan Jalan Parangtritis in het zuiden van de stad.

Onder een beat wordt de avond al vroeg op gang gebracht door een lokaal bandje dat door middel van populaire Indonesische muziek in een half uurtje de zaal goed warm krijgt. Het is op dat moment al aardig vol. Republic is namelijk de enige plek die tijdens de Ramadan gewoon open is, waardoor heel feestvierend Yogyakarta weinig keus heeft dan hier neer te strijken. Hoewel deze plek centraal ligt is het toch niet de voordehandliggende keuze van velen, aangezien de meesten wel wat (teveel) drinken en uiteindelijk ook zelf weer naar huis moeten rijden.

Als de avond eenmaal op gang gekomen is en de vrouwelijke DJ het in gang houden van de avond wederom heeft overgenomen van de band ineens een leuk 'geintje' van haar hand. Tussen de zware dreunen van de beat mengt ze een stem: "Saaaahuuuuurrrr!!, Saaaahuuuuurrrr!!, Saaaahuuuuurrrr!!" De vele aanwezigen gaan plotseling helemaal uit hun dak en moedigen de DJ aan vooral maar verder te gaan. Er wordt nog benadrukt dat het wel erg vroeg op de avond is voor sahur, de laatste maaltijd voor het openen van het vasten. Even later nog een paar keer een vervormde stem "Saaaahuuuuurrrr!!" om vervolgens weggemixt te worden met een ander stuk muziek.

Nieuwe pullen bier worden op onze kleine en reeds overvolle - een mengelmoes van pakjes sigaretten, glazen en lege pullen - tafel geschoven, genoeg voor de hele groep in ieder geval. De dames gaan overigens voor een mixdrankje met drie procent alcohol, want veel gekker moet het niet worden. Eentje drinkt helemaal niet. Niet omdat het Ramadan is, maar omdat ze überhaupt niet drinkt. De rest doet gewoon mee zoals ze altijd zouden doen. Het is immers nog donker, dus het vasten is nog lang niet begonnen. Een strikte naleving van het vasten is overigens voor de meesten niet weggelegd, ze werken in cafés en hebben daarom geen kantoortijden in hun roosters staan.

Hoe later het wordt, hoe uitgebreider de groep wordt, er zijn altijd wel kennissen van kennissen te vinden die toevallig hier ook terecht komen. Uiteraard is dat geen toeval, want de rest is simpelweg gesloten, dus wordt het vertier gewoon opgezocht. Tot de klok van tweeën wordt er regelmatig een nieuwe bak bier neergezet in onze omgeving. De ruimte staat nu ook lekker vol met rook, dus even uitblazen voor het slapen gaan is sowieso geen slecht idee, of er nu gevast gaat worden of niet. Het zitten op lesehan om een hapje te eten na het uitgaan is hier dan ook meer gewoonte dan uitzondering.

Rond de klok van half drie is het dan wel zo ver. Met het wegdraaien van de bonkende muziek naar een wat rustigere variant worden donder blikken of blozen de eerste lampen aangedaan en is het toch echt tijd om naar buiten te gaan. Het duurt dan ook geen tien minuten voor de hele groep zich heeft genesteld op de lesehan aan de overkant van de straat. De imam van de Masjid Malioboro rondt zijn preek en recitaties af met de welbekende woorden "Sahur! Sahur! Sahur!", en binnen mum van tijd verstomt het rumoer op de lesehan en wordt vervangen door het schuiven van porseleinen borden met hete maaltijden en glazen warme thee.

Verklaring
Lesehan: is een plek waar je op matten op de grond zit, meestal op het trottoir, om de maaltijd die je bestelt ter plekke te nuttigen.