blog.indonesiepagina.nl - Koninginnedag in Indonesië

YOGYAKARTA - Het zou zomaar mijn eerste Koninginnedag kunnen worden in een ver en vreemd land. Nu zal het mij in ieder geval niet gaan om de dag zelf - de 30e april - want voor zover ik weet heb ik niet al te veel op met het koningshuis, zeker niet om de minste reden dat ik inmiddels op een behoorlijke afstand verwijderd ben van enige invloed ervan. Ik stond er niet eens bij stil dat 17 dagen na mijn verjaardag de koningin haar feestje viert. Een aantal jaar geleden, 2001 moet dat zijn geweest, vertrok ik met mijn toenmalige vriendin op tijd naar Amsterdam om voor het eerst in mijn leven daar de vrijmarkt eens te bewonderen. Velen weten die dag nog te herinneren als 1 waar de NS er een puinhoop van maakte en uiteindelijk de ME de relletjes op het Amsterdamse centraal station moest opvegen.

Die dag had ik de laatste trein vanuit Eindhoven naar Amsterdam Centraal - toen nog. Aan het eind van de dag waren we genoodzaakt een ICE trein te 'kapen'. Vanwege de honderden mensen die de trein binnen gingen - en in een wereld van luxe kwamen - moest deze wel vertrekken en mochten we er in Utrecht weer uit, waar wel treinen reden. Dat waren nog eens tijden, beetje met treintjes spelen en er een puinhoop van maken op een van de belangrijkste dagen in het jaar. Het leek een beetje op waar ik nu zit; tienduizenden mensen die ergens heen moeten maar dat niet kunnen, het was ook nog eens lekker warm die dag, hoewel dat door sommigen anders ervaren werd. Zij mochten met de flitsend gele ambulances mee naar een ziekenhuis.

Drie jaar later weer een keer proberen, een last-minute beslissing omdat het weer zo verdomde goed was. Die dag ging prima, een hele dag slenteren langs de meest onzinnige rotzooi. Af en toe een biertje om de uitdroging tegen te gaan en in de avond weer lekker terug. Niets van dit alles is hier aanwezig, het is Indonesië en geen Nederland natuurlijk. Het enige wat hier aan Koninginnedag gedaan wordt zijn enkele bijeenkomsten van groepen Nederlanders al dan niet in georganiseerd verband. Dat was wat ik er van wist tot midden april. Toen kwamen de eerste vragen wat ik ging doen met Koninginnedag. Mijn antwoord was als kort als duidelijk; "Niets." Ik had immers geen plannen gemaakt en mijn dagen worden hier zonder Koninginnedag wel gevuld.

De band speelde bekende en onbekende deuntjes gedurende de avond, soms tot hilariteit van de aanwezige gasten.

Tevens had ik niet echt belangstelling om als 'jongste van de groep', want dat ben ik hier voor mijn gevoel vaak. Ook het rond moeten hangen bij mensen die hier samenklitten in groepjes is niet echt mijn stijl. Zodoende dus had ik Koninginnedag allang weggestopt als zijde iets onnodigs en tevens een verspilling van tijd, omdat ik ook nog eens zou moeten gaan reizen. Ook niet wetende dat ik hier in Yogyakarta zelf wel terecht zou kunnen. Zelfs dat wist ik dus niet. En wat niet weet wat niet deert in dit geval. Dergelijke 'ballenclubs' waren niet aan mij besteed, wat mijn vooroordeel dus was.

De aanloop

Op een van mijn reisjes naar Malang werd me gevraagd of ik van plan was naar de Koninginnedag viering te gaan. Hier was mijn antwoord wat diplomatieker; ik had er nog niet bij stil gestaan. Het ging dan niet direct over de viering in Jakarta, maar die in Surabaya. Die zou wat 'gemakkelijker' zijn dan die in de hoofdstad, tevens was het ook goedkoper om naar Surabaya af te reizen dan Jakarta, vanuit Malang gezien, want vanuit Yogyakarta maakt het niet zo heel veel uit. De bijeenkomsten zelf zijn gratis, dat is dan weer een pluspunt voor de gemiddelde Nederlander. Misschien had ik er wel oren naar ook. Een formeel pak viel ook nog wel te regelen. Had ik me al aangemeld bij het consulaat? was de volgende vraag.

Hoewel ik reeds een krap jaar zit heb ik nog nooit de moeite gedaan me aan te melden voor iets vrijwilligs. Nee, dat had ik dus niet gedaan. Dat bleek wel een vereiste te zijn om een uitnodiging te kunnen krijgen om te mogen afreizen. Tja, als we zo gaan beginnen dan hoeft het al niet meer van me. Dat is alweer te veel moeite, hoewel het een goede ruil is voor dat 'gratis'. Gratis bestaat niet bleek ook hier wel. Ik liet weten verder geen belangstelling te hebben en dat er verder voor mij geen moeite gedaan hoefde te worden. Ik hoefde niet per se mee, en volgend jaar is er ook vast wel weer een kans. De kans dat de monarchie dan niet meer bestaat acht ik vrij klein namelijk.

In Surabaya was nog wel te komen. Hoewel het feest feitelijk slechts een diner betrof, en dus in de avond begon, zou een reis ernaar toe in de ochtend beginnen en de terugreis pas de ochtend erna. Dat waren dus twee dagen. Maar het kon dus wel in feite, al had ik me maar aangemeld. Ook hier mijn vermoeden dat het eigenlijk maar een club ballen zou zijn, al dan niet met een vrouw uit een van de lagen van de Indonesische bevolking. Het speelde die avond nog door mijn hoofd, maar die aanmelding en uitnodiging waren voor mij genoeg reden het aan de kant te zetten. En dan was Surabaya nog wel een heel stuk beter als in Jakarta werd me verteld. Nou, dan was dat helemaal niets voor me dus.

Vier dagen tevoren

Net enkele dagen voor de 30e april verscheen er ineens een bericht op mijn forum van het blokhoofd (regionaal aanspreekpunt van de Nederlandse ambassade) van Yogyakarta Hij liet weten dat de 28e april er een Koninginnedag viering gehouden in het zuiden van de stad. Iedereen was welkom, maar gepast gekleed. Ineens kreeg ik toch zin er eens een kijkje te gaan nemen. Deze uitnodiging was immers veel meer in mijn straatje dan die ik ervoor had ontvangen. Geen uitnodigingen, voorinschrijvingen en andere van dergelijke onzin. Hier kon ik gewoon naartoe als ik een lekkere douche had genomen en schone kleding had aangetrokken. Dat is wat ik wilde. Meteen werd de datum en tijd op het bord genoteerd. Als ik het niet vergat wilde ik wel eens even een kijkje nemen.

Dat het op de 28e gevierd werd, in Surabaya trouwens de 1e mei, heeft ermee te maken dat er een afgevaardigde van de ambassade moet zijn. Die 30e april zit die natuurlijk in Jakarta en verder worden de taken een beetje verdeeld, vandaar dus de 28e april in Yogyakarta en de 1e mei in Surabaya. Deze vreemde datums hebben verder niet echt te maken met de grootte van de groep Nederlanders, want na Jakarta zit in Yogyakarta de grootste groep. De viering in Surabaya is weer voor een groter gebied en door de status die het heeft komen daar wellicht ook meer mensen op af, je weet immers maar nooit of je lekker kunt opscheppen over wat we in het afgelopen jaar weer bereikt hebben.

Het mag dus duidelijk zijn dat ik geen hoge pet op heb van dergelijke bijeenkomsten. Inderdaad puur gebaseerd op vooroordelen, maar waar zouden we zijn zonder? Het begon een beetje op te spelen. Misschien was het wel gewoon tijd om het vooroordeel naar de prullenmand te verwijzen of bevestigd te krijgen natuurlijk. Aangezien dat voor een groot deel in Yogyakarta zou kunnen, was dat al een hele stap minder. Het was nog ruim twee dagen weg, dus er kon nog vanalles gebeuren. In ieder geval liet ik een berichtje achter op het forum waarin ik liet weten misschien wel te komen. Dat was het minste wat ik kon doen in ieder geval.

De dag voor de avond van het feest had ik het nog altijd razend druk. Er waren gasten en die moesten een nette behandeling krijgen. Dat was mijn hoofdzorg voor die dag. Tevens had ik de eerdere drie avonden al redelijk wat alcohol op, dus op tijd opstaan om mijn dagelijkse dingen te doen ging ook niet zo gemakkelijk op dit moment. De uren gingen steeds sneller voorbij en eigenlijk had ik twee uur voor aanvang nog geen echte beslissing gemaakt. Wel moest ik een huurmotor terugbrengen in Jalan Prawirotaman. Aangezien dat feitelijk om de hoek was van het Tulips hotel - waar de bijeenkomst gehouden zou worden - was het net zo makkelijk er langs te gaan.

Toch maar doen dan

Nadat de motor teruggebracht werd toch maar op pad naar het hotel. Van ver was al te zien waar ik moest zijn omdat er een groter percentage blanken te vinden was dan normaal het geval was. Sinds jaar en dag is Yogyakarta geen echt toeristisch punt meer voor buitenlanders, dus de paar blanken die je nog ziet zijn vrijwel allemaal mensen die hun leven hier opmaken, of hier voor zichzelf begonnen zijn. Verder naar het noorden kom je nog wel eens een groepje studenten tegen. Direct te herkennen aan hun nog niet aangepaste gedrag hier. Geen probleem, ze maken zich zonder het zelf te weten direct kenbaar als zodoende, dus dat scheelt de gemiddelde bewoner hier weer een hoop basa basi.

Voor het eerst sinds tijden zag ik weer eens een redelijk nette rij. Normaal staat er een groep mensen die zich allemaal staan te verdringen om als eerste naar binnen te mogen, maar die cultuureigenschap hadden de meesten hier zich nog niet aangeleerd. Netjes werden de namen in het gastenboek geschreven en we konden verder. Een gratis exemplaar van een bijlage van Media Indonesia die precies vandaag verspreid wordt in de kranten van dat bedrijf heb ik de hele avond in mijn handen gehouden. Die hadden ze beter achteraf kunnen uitdelen, of ik had hem niet direct moeten aannemen.

Nadat de officiële punten afgewerkt waren, een toespraak van de toekomstig ambassadeur van Guatemala die nu nog in Jakarta werkt en twee coupletten van het Wilhelmus, was het tijd voor de rest van de avond en natuurlijk de haring. Volgens mij was dat wel zo'n beetje waar iedereen stiekem naar verlangde, zeker de mensen die hier al wat langer zitten konden weer eens lekker een stuk rauwe vis met uitjes naar binnen werken. En ik moet zeggen, het smaakte erg lekker met een biertje erbij. Verder werden er de gehele avond nog hapjes aangeboden, maar buiten de lekkere oude kaas was er ook saté en natuurlijk aardappelkroketjes.

Inmiddels zag ik dat de samenstelling van de groep een beetje voldeed aan mijn verwachtingen. Hoewel men over het algemeen ouder was dan ik was, was het nog altijd een erg diverse groep. Een aantal werken voor zichzelf, een aantal is hier met de VUT en weer anderen doen vast wel iets. Dat is natuurlijk niet het enige wat opvalt, hoewel een eerste indruk vaak toch wel redelijk klopt. De verhalen achter de personen ken ik niet, omdat ik tot die avond met niemand contact heb gehad. Dit neemt echter niet weg dat er wel een paar mogelijk bekende gezichten rondliepen. Tja, zo groot is Yogyakarta nu ook weer niet natuurlijk, dus je komt elkaar wel eens tegen, ook hier. Echt plaatsen kon ik ze verder niet trouwens.

Buiten de grote diversiteit Nederlanders (een verdwaalde Spaanse Nederlander en twee Amerikaanse meisjes) was er ook een grote diversiteit vrouwen, van jong tot op leeftijden, van dun tot dik en van knap tot minder knap. Zo uit de klei getrokken om lekker een avondje los te gaan. Nou ja, de mannen deden dat wel, en een deel van de vrouwen (en ook Indonesische mannen die er waren) vertoonden geen enkel teken van leven nadat ze eenmaal een stoel hadden gevonden. Kenmerkend gedrag, maar gelukkig hoef ik me daar niet aan te storen, het viel slechts op. Snel vlogen de twee uurtjes officieel feest voorbij. Daarna werd het aantal hapjes minder, maar bier en wijn was er nog volop, dus de meesten bleven nog wel even hangen.

Hoewel bij sommigen de biertjes gingen tellen, gingen anderen vrolijk door. Die hadden wellicht ervaring met het nuttigen van dit smakelijke goedje. Anderen dropen af en zochten in sommige gevallen de veiligheid van hun kamer in het Tulips hotel op. Ze hoefden in ieder geval niet veel moeite te doen om bij het feest aanwezig te zijn, veel beter kun je het toch niet hebben als Hollander op vakantie. De hier woonachtige Nederlanders moesten wellicht van wat verder komen dan slechts de zijstraatjes van Jalan Prawirotaman of ergens daar in de buurt. Rond half elf was het ook voor mij tijd om te gaan, ik wilde de dag erna een normale dag hebben, dus gewoon redelijk op tijd naar bed dus.

Rond deze tijd was het handjevol ex-kolonialen al vertrokken. Die kwamen overduidelijk voor een paar stukjes haring en misschien een wijntje. Maar wellicht beviel het ze toch niet dat er ook 'inlanders' op het feest aanwezig waren, buiten de loopjongens dan, want die deden natuurlijk uitstekend werk, steeds een nieuw wijntje. Zo zag het er tenminste uit in mijn ogen, dat zal daadwerkelijk wel niet helemaal zo zijn gegaan, maar vooroordelen zijn er nu eenmaal en op zich is het wel leuk te zien hoe je je naar mijn mening niet moet gedragen in het tegenwoordige Indonesië. Het is goed geweest, die ruim drie uur Koninginnedag is voldoende voor me. Wil ik meer dan had ik naar Surabaya, Jakarta of gewoon Amsterdam moeten gaan natuurlijk.