blog.indonesiepagina.nl - De kippen hebben de wereld

YOGYAKARTA - Nadat eerder deze maand de kogel dan door de kerk was - Jakarta heeft besloten alle kippen in, op, rond, onder en langs huizen, hutten en andere bouwsels te verbieden - is er nog bar weinig gebeurd om elders een eventueel zelfde effect te bereiken. Dat zal natuurlijk ook niet gemakkelijk zijn. Niet buiten Jakarta maar ook niet binnen de grenzen van de stad van 15 miljoen. Of het nu overstroomd is of niet, die kippen zijn er en zullen er altijd blijven. Inmiddels begint het bij een klein groepje mensen door te dringen dat kippen houden dicht bij mensen een gevaar kan zijn. Echter dit zijn de mensen die wellicht dicht bij hen reeds een persoon verloren zijn aan deze ziekte met ongekend hoge sterftecijfers. Voor het overige zal het men een worst zijn, zij moeten er namelijk een (deel van een) inkomen vandaan zien te halen. Zonder kippen geen eten en dat weet de (lokale) overheid ook maar al te goed.

Eerder zijn daarom al enkele ruimingsacties geweest waarbij de kippen voor een paar dubbeltjes werden opgekocht en geslacht. Omdat het 'afval' toch ergens heen moest en weggooien ook maar zonde is, werd het vlees weggegeven aan inmiddels drommen mensen die allemaal wel wilde profiteren van iets wat gratis was, want dat is toch eigenlijk niet meer van deze tijd. Zo gebeurde het dat die zelfde onwetende personen - niet hun fout, de overheid vertikt het om simpelweg te zorgen voor goede en algemene instructies omtrent de vogelgriep - met zakken kippenvlees op huis aan gingen. Daar werd het vlees ergens op een plek neergelegd om het even later te consumeren. Waar het lag doet er niet echt toe, het is ook vies daaraan te denken; kijk maar: misschien lag de zak met vlees wel uren op de grond, werd de kip bij thuiskomst op een met tegeltjes belegde aanrecht aan stukken gehakt, het bloed tegen de muren vliegend. Of nog erger; het kwam op de lokale markt terecht waar het tezamen met ander vlees lekker uren heeft liggen niets doen alvorens het verkocht werd, de vliegen bij de prijs inbegrepen.

Dat laatste is misschien iets wat nog het meeste is gebeurd. Ook al heb je het zelf niet nodig, als je het gratis kunt krijgen is er vast iets aan te verdienen en wordt er gewoon uren gewacht tot men ook één, of het liefst meerdere kippen heeft weten te bemachtigen. Gelukkig is de hygiëne hier over het algemeen vrij slecht. Gelukkig omdat iedereen weet dat dergelijke producten eerst goed schoongemaakt en bereid moeten worden voordat je ervan kunt eten. Hiermee hebben de Indonesiërs een enorme voorsprong op mensen in Westerse landen. Die kopen alles vers verpakt in een plastic zakje, wat er eerder mee is gebeurd weten ze niet en zullen ze ook nooit weten, op die ene na die in de keten van kippenlegbatterij tot aan de slager werkt. Een Indonesiër zal zijn eten goed heet bereiden, zodat alle bacteriën lekker allemaal dood zijn. Met deze verhitting gaan ook de vogelgriepvirussen dood (minimaal 70 graden Celsius voor enkele minuten is voldoende). De kip kan dus gegeten worden zonder risico, althans dat is wat men er op dit moment van weet.

Die voorsprong hebben de Indonesiërs dus op de Westerse landen, want waarom zou hun eten niet goed zijn? Kip komt toch uit de fabriek? Ja, dat is zeer zeker zo (dergelijke gedachten moet je er niet uit willen stampen, gewoon mee akkoord gaan, dat maakt de zaak veel makkelijker), maar er komt een dag dat er een besmet kippenboutje de fabriek uitkomt en verkocht wordt bij een willekeurige super. Dat stukje vlees wordt bereid met de hand en vervolgens gebakken. Mocht die voorbereiding niet helemaal goed verlopen, dan kan het zomaar zijn dat je aan dat stukje vlees niet alleen een volle maag overhoud. Hygiëne bij de voorbereiding is ook in Indonesië natuurlijk een probleem, maar omdat het toch allemaal veel directer is (koop kip, maak kip dood, bereid kip en eet kip) is wellicht aan die hygiëne hier nog wel wat te doen.

Vogelvrij

Hoewel de overheid dus eindelijk een begin heeft gemaakt met het verbieden van alle pluimvee in de omgeving van waar mensen wonen, blijft er natuurlijk nog een lange weg te gaan vooraleer dit daadwerkelijk uitgevoerd is. Ook al mocht er betaald worden voor het afmaken van kippen - of ze dan daarna weggegeven worden of niet is minder van belang - dan nog zal het zo zijn dat lang niet iedereen wel even zijn aanvulling op zijn mogelijke magere dagloontje de deur uit zal doen. Kippen leggen eieren en die zijn toch redelijk aan de prijs, dus daar valt altijd wel wat aan te verdienen. De overheid zal dus veel meer moeten doen dan her en der wat geld over de balk smijten, want het is natuurlijk logisch dat de kippen waarvoor betaald is, vervangen worden voor kippen die niet ziek zijn. Weet de arme man met een paar eenden en geen kippen meer sinds gisteren veel.

Pluimvee zal dus nog een geruime tijd te vinden zijn binnen de stadsgrenzen van Jakarta. Wellicht is dat zelfs nog te positief uitgedrukt. De kans dat pluimvee helemaal zal verdwijnen uit het straatbeeld van Jakarta - of enige andere plek in Indonesië - is natuurlijk vrijwel nihil, zeker gezien de situatie op dit moment. De slachtoffers die tot op heden gevallen zijn vallen in het niet bij de meer gangbare ziekten als polio, malaria en dengue (knokkelkoorts) die zo af en toe eens de kop op steekt en meteen honderden slachtoffers maakt in enkele weken. Er is simpelweg geen drang om vervolgens je kippen dan maar op te ruimen. Begrijpelijk ook.

Een typisch voorbeeld van kippen houden. Direct langs de rondweg die rond de stad Yogyakarta loopt staat op een talud deze schuur vol met kippen. Het dak kan open, dan krijgen ze wat lucht. Er hoeft maar één kip op doorreis op een vrachtwagen hard te kuchen en ook deze beestjes hebben een virusje te pakken.

Het opruimen van het loslopende pluimvee alleen is ook niet voldoende natuurlijk. Kijk om je heen en zie dat de dode kippen bij bosjes op de markten liggen, dat zou dan ook niet meer moeten kunnen. Nu is gelukkig het één vrijwel direct het gevolg van het ander, dus met het verdwijnen van de kippen in de achtertuintjes zullen ook de aanbieders op de markt verdwijnen, want hun aanvoer stokt al spoedig voor een groot deel. Het vervoer van al dan niet nog levende kippen en ander klein vee gebeurt vaak op manieren die velen 'onmenselijk' vinden. Dat kan best, want het zijn geen mensen die op hun kop aan twee pootjes opgebonden over het zadel van een brommer liggen. Dat zijn namelijk kippen. Dit is trouwens de schakel van de achtertuin naar de markt, dus je raad het al, die valt ook weg.

Maar zo ver is het dus nog niet en slechts enkelen dromen ervan dat het ook daadwerkelijk zover komt. De eerdergenoemde huidige omstandigheden spelen hierin een voorname rol. Er is simpelweg niets om je zorgen over te maken, dus die kippen kunnen ook wel blijven. Het is dus wellicht wachten op wat komen gaat. Onheilspellende berichten van onder andere de Wereldgezondheidsorganisatie WHO dat er een pandemie aan zit te komen zijn tot op heden aan dovemansoren gericht, wederom om dezelfde redenen. Er zijn pas enkele tientallen doden gevallen, hoe erg dat ook voor de nabestaanden is, feitelijk zal niemand zich er verder druk om maken, weten we allemaal.

Als het dan eenmaal tot een epidemie lijkt te komen, de eerste tientallen, honderden mensen worden ziek en gaan naar het ziekenhuis, dan zal er in eerste instantie nog niet veel gebeuren. Mensen worden wel vaker ziek en er gaan enkele dagen overheen voordat zieken aan elkaar gekoppeld worden. Hoe graag we ook willen dat een vogelgrieppatiënt met een opvallende kleur pet loopt, dat zal niet gaan gebeuren, dus eerst moeten er veel zieken worden geteld in ziekenhuizen. Eventuele voorzorgsmaatregelen die nu al van kracht zijn - maar zoals gewoonlijk amper nageleefd of überhaupt uitgevoerd worden - worden wellicht weer eens afgestoft en voor een tweede of derde keer in werking gesteld.

Pas als er duizenden in enkele dagen ziek worden en de op doden en gewonden beluste media er ruik van krijgt zal er wat gaan veranderen. De eerste dagen wordt de televisie er vierentwintig uur per dag mee volgestampt; kijk mensen, daar gaan ze dood! Roept men vanuit heel Indonesië naar Jakarta, of natuurlijk een andere volkomen willekeurig gekozen plek, want vogelgriep kent natuurlijk geen plaatsnamen en heeft ook geen hekel aan mensen in een bepaald gebied, hoewel het er soms wel verdacht veel op lijkt. De politiek doet gezellig mee met het paniekvoetbal. Na eerst geroepen te hebben dat het wel meeviel, die eerste duizend zieken, wordt het nu toch menens, men wil maar al te graag met het hoofd op tv, die vogelgriep daar komen we wel op terug later. Nu eerst overleggen over wat precies te zeggen op televisie.

Yogyakarta

Veel verder dan bovenstaande kom ik zelf ook niet merk ik wel. Vorige maand is er in Yogyakarta voor het eerst wat toeloop geweest in het Sardjito-ziekenhuis. Enkele zieken werden binnengebracht, ze zouden vogelgriep hebben. Direct werd duidelijk dat het kleine groepje mensen een toeloop veroorzaakte die niet binnen de perken te houden was. Familie, vrienden en kennissen kwamen namelijk ook direct mee, want het betrof wel een naaste die in het ziekenhuis lag. Nou ja, lag, er binnen werd gebracht en na een testje ook snel weer weggestuurd werd. Enkelen moesten blijven. Een meisje van zes kwam te overlijden, vogelgriep inderdaad. Dat is allemaal nog te overzien.

Waar het dan om gaat, en als je het leest is het inderdaad erg grappig, is dat er een man op de isolatie-afdeling van het ziekenhuis ligt. Hij zou vogelgriep hebben, maar tests moesten nog terugkomen van het lab. Veiligheid voor alles dus, netjes achter slot en grendel zou je denken. Ja, dat gebeurde ook wel. Maar eens in de zoveel tijd moest meneer toch een sigaretje roken. Hij wandelde dan gewoon de gang in en stak daar zijn kretekkie op. Daarna snel maar weer naar binnen, dan kan er tenminste niemand ziek worden.

Zie je, dat was dus best grappig, maar ook hier is dus weer duidelijk te lezen dat niemand er ook maar een bal om geeft. Van de bevolking zijn we dat gewend, maar het personeel van een toch gerespecteerd ziekenhuis weet schijnbaar ook geen raad met dergelijke gevallen. In plaats van die man zijn deur daadwerkelijk op slot te doen kan hij gewoon gaan en staan waar hij wil. Wellicht heeft hij op de gang ook nog gewoon een praatje staan maken met de buren een kamer verderop, want die wilden ook vast een hijs van zijn sigaret hebben.

Er zijn inmiddels kippen in de buurt die niet kosjer meer zijn, zij lopen inmiddels al met het virus rond. Echter kun je van de buitenkant niet zien of je een besmette kip in je tuin hebt, op je brommer hebt hangen of aan het eten bent. Zelfs aan de binnenkant kun je dat niet zien, je moet ze erop testen, stuk voor stuk. Dat is voor de normale man natuurlijk niet te doen, maar ondertussen laat hij voor alle zekerheid toch de kippen maar gewoon rondlopen. Zo gebeurde dan ook.

Rondom me op zit moment ook een viertal kippen die zich vermaken met wat wroeten tussen de versgevallen bladeren. Kuilen graven op en plek in de schaduw en af en toe eens wat recyclebaar materiaal uitschijten. Het hoort allemaal bij het leven van een kippetje. Even later komt er een moedertje aanlopen, vier kuikens achter haar aan. Allemaal mooi dezelfde kleur. Ook zij wroeten in de bladeren en poepen in het wilde weg. Ik zou ze eigenlijk allemaal af moeten maken, maar dan blijf ik bezig en maak ik me ook nog eens niet populair hier in de buurt.

Nee, geef mij maar katten, die zijn schijnbaar net zo makkelijk te besmetten als kippen, maar ze schijten tenminste netjes op een bepaalde plek die ze vervolgens ook nog eens afdekken. Hoewel, dat is ook niet alles, want naar het schijnt - en dat is een volgende onderzoek wat weer leuke resultaten in de opbouw van een pandemie gaat geven - kunnen simpele vliegen ook de vogelgriep overbrengen. Nou, ik zal maar niet over vliegen gaan beginnen, want er zijn al veek kippen in Indonesië, maar vliegen...