blog.indonesiepagina.nl - Vogelgriep slaat vooral toe in steden

JAKARTA - In Indonesië overlijden weer mensen aan de vogelgriep. De regering grijpt eindelijk naar drastische maatregelen. Op een open plek tussen de huizen, in een rommelig deel van de wijk Mampang in Jakarta, is een diep gat in de grond gegraven. In dat gat worden kippen, duiven, eenden en kwartels gegooid. Sommige dieren gaan er met kooi en al in.

Lang niet allemaal zijn ze dood als een man in een witte overall, met handschoenen aan en een masker op ze met benzine overgiet en aansteekt. Als het vuur hoog oplaait, worden er nieuwe vogels in gegooid. Steeds meer worden er aangedragen uit de omliggende steegjes. Iedereen hier houdt vogels. En iedereen brengt ze naar de brandstapel, want de vogelgriep is binnengedrongen in Mampang.

Ook in andere delen van Jakarta, in de buurgemeente Tangerang, in Bandung en de regio Indramayu slaat de ziekte opnieuw toe. Dagelijks worden mensen met verschijnselen van de dodelijke griep naar het ziekenhuis gebracht. In twee weken tijd zijn in dit westelijk deel van het eiland Java vier mensen overleden.

De Indonesische minister van Gezondheid en Welzijn, Aburizal Bakrie, spreekt van een noodtoestand. Hij vaardigt een verbod uit op het houden van pluimvee in achtertuinen – een maatregel die de regering voor zich uit had geschoven. Daarmee raakt hij immers aan een bijna heilige traditie van de Indonesiërs, die bijna allemaal wel een paar kippen rond hun huis hebben lopen.

De doden zijn een tegenvaller voor de minister. Hij had net bekendgemaakt dat veertien van de dertig provincies van Indonesië vrij waren van de vogelgriep. Maar kennelijk is het de regering in meer dan drie jaar tijd niet gelukt een einde te maken aan de besmetting van mensen. Terwijl Vietnam en Thailand het aantal sterfgevallen tot nul hebben gereduceerd, blijven in Indonesië mensen doodgaan. In totaal zijn 61 Indonesiërs overleden, veruit het grootste contingent in de 161 vogelgriepdoden van heel Azië.

Ook in Indonesië zijn vaccinatieprogramma’s opgezet. Vooral de grote pluimveehouderijen staan onder strenge controle, en daar lijkt de epidemie nu grotendeels te zijn bedwongen. De slachtoffers vallen echter niet op het platteland. Veruit de meeste patiënten zijn afkomstig uit de stedelijke gebieden. Ze komen uit buurten zoals dit stukje Mampang, waar nauwe steegjes zich tussen de kleine huizen door wurmen. Kippen scharrelen rond in achtertuintjes, op veranda’s en gewoon op straat.

Inderdaad sterven veel meer mensen aan knokkelkoorts, malaria en dysenterie dan aan vogelgriep. Het gevaar van de griep schuilt in wat er kán gebeuren, áls het H5N1-virus muteert en vervolgens ook van mens op mens kan worden overgedragen. Die mogelijkheid is voor de gewone Indonesiër te ver verwijderd van de kippen bij zijn huisje. De Indonesische media halen kippenfokkers voor de camera die vertellen dat zij al tientallen jaren kippen houden en dat er nog nooit iets is gebeurd. Zij verzetten zich tegen het vooruitzicht dat de overheid hun pluimvee komt weghalen.

Of het zover komt is nog niet duidelijk. Vicepresident Jusuf Kalla dreigde dinsdag dat het verbod op het houden van pluimvee in woonwijken desnoods zal worden afgedwongen. Minister Bakrie moest woensdag echter toegeven dat hij daartoe niet bevoegd is. Dat wordt een zaak van de lokale overheid. Niet alle lokale bestuurders zijn overtuigd van het nut van een massaslachting. Een bestuursambtenaar in Bogor noemt het verbod ‘een overdreven emotionele reactie’ van de regering. De schadevergoeding voor de gedode vogels zou een massaslacht sowieso veel te duur maken.

In Jakarta zegt vicegouverneur Fauzi Bowo dat voorlopig alleen pluimvee wordt afgemaakt in de buurten waar het H5N1-virus is aangetroffen. Die buurten worden eerst in kaart gebracht. Bovendien is woensdag bekendgemaakt dat ‘hobbyisten’ hun dieren waarschijnlijk mogen houden, mits zij daarvoor bij de gemeente een gezondheidsverklaring vragen. Dat maakt de situatie er niet duidelijker op.