blog.indonesiepagina.nl - 9. Een treinreisje op Java in goed gezelschap

- Met de aankomst in Bandar Lampung was onze trip door Sumatra eigenlijk afgelopen en vermoeid door het vele reizen waren we er hard aan toe om het even een paar dagen rustiger aan te doen. De stad was niet echt geschikt voor sightseeing en een wandeling over de straat van ons hotel, de Jl. Raden Intan naar de Jl. Diponegoro of de Jl. Kartini was een gestrompel langs de kanten zonder trottoirs, uitkijkend voor de valkuilen in de vorm van onafgedekte stukken slokan tussen de her en der geparkeerde auto’s en scooters, terwijl de onverminderde stroom verkeer constant langs je heen raast.

Zo nu en dan vluchtten we één van de reusachtige shopping malls in om even van de verkoelende airco te kunnen genieten en gewoon lekker ontspannen rond te kijken. Mijn reismaat was erg onder de indruk van enkele supersonische trilapparaten waarmee jongedames hem naar een speciaal daarvoor bestemd hoekje in het gebouw hadden verleid. Terwijl hij zijn voeten op een trillend voetensteuntje liet rusten kwamen de zoet glimlachende dames met een futuristisch uitziend elektronisch trillend en zoemend apparaat dat het midden hield tussen een strijkijzer en een haarföhn met ingebouwde verlichting als bij een ufo, waarmee ze over de overtollige vetrolletjes voortbewogen gelijk een stel kleuters die hun nieuwe speeltjes uitprobeerden.

Ook een stoel die in zijn geheel trilde als een op drift geraakte drilboor leek zeer nuttig: stel je voor, zonder dat men enige inspanning behoeft te doen, rustig zitten en toch afslanken! Natuurlijk was hij niet van plan zulks een apparaat aan te schaffen, maar hij gunde de dames, die weinig te doen hadden, een verzetje in de vorm van contact met een grote westerse bulé. Er was een internetcafé vlak bij ons hotel evenals een uitstekende Chinees, waar mijn maat een grote fles bir Bintang liet stuiteren op de roterende glazen plaat van onze tafel, terwijl we van ons beste maal sinds tijden zaten te genieten. Wonder boven wonder bleef de grote ronde glasplaat heel, maar de rest van de aanwezige gasten, die zo te zien voornamelijk van Chinese afkomst waren, moeten gedacht hebben: typisch weer die bleekneuzen.

... een wandeling over de straat van ons hotel, de Jl. Raden Intan, was een gestrompel langs de kanten zonder trottoirs ...

Maar ook waren we alvast aan het uitzoeken hoe we het beste naar Java konden reizen, alwaar we de laatste week wilden besteden met het bezoeken van kennissen voordat we vanuit Jakarta weer naar huis zouden vliegen. We hadden gehoord over de bus waarmee je op een ferry kon en die daarna zou doorrijden naar Jakarta, maar waar die bewuste terminal zich nu bevond konden we maar niet ontdekken. De touroperators die we na veel zoekwerk om raad vroegen, probeerden ons natuurlijk alleen maar de luxe en prijzige mogelijkheden aan te smeren, terwijl wij gewoon de eenvoudige publieksbus zochten.

We waren in één van de vele angkots gestapt die een heel eind in de richting van Teluk Betung, het havengebied was gereden, tot bij een plek waar we volgens de chauffeur moesten uitstappen om bij de terminal te komen. Nu zijn die bushaltes nooit goed herkenbaar in dit land, maar niets wees erop dat daar op die bewuste plek ooit een bus zou stoppen. Wel werden we benaderd door een stel handige jongemannen die voortdurend op dat soort plekken rondhangen om van elke gelegenheid hun voordeel te plukken. Als wij de volgende dag op een bepaalde tijd konden terugkomen, zou één van die handige jongens ons op de bewuste bus naar Jakarta zetten. We hadden hierbij wel gemengde gevoelens en iets in onze kepala’s bevroedde dat het niet klopte, maar hoe we anders aan de juiste informatie konden komen was ons een raadsel daar een bureau voor toeristeninformatie die middag gesloten was.

Gezellige sferen in een angkot

Omdat we nog maar weinig van de omgeving hadden gezien onderzochten we de mogelijkheid om de volgende ochtend naar het nasional park Way Kambas te reizen. Niet zo zeer om getrainde olifanten daar te zien voetballen, als wel om andere diersoorten te kunnen aanschouwen tijdens een mogelijke boottocht door het oerwoud daar. Maar nadat we telefonisch hadden geïnformeerd bij een touroperator naar de mogelijkheden en het bijbehorende prijskaartje bleek dit voor ons budget niet te zijn weggelegd; doordat er geen andere toeristen waren die eveneens dezelfde tocht wilden maken, zouden wij een zeer hoog bedrag in dollars moeten ophoesten, iets waar we maar van afzagen en in plaats daarvan besloten we die ochtend Bandar Lampung maar vaarwel te zeggen en de Damri bus naar Java op te zoeken.

Nadat we waren uitgecheckt en met onze barang2 voor het hotel hadden geïnformeerd bij een taxi, besloten we uiteindelijk toch maar een ankut aan te houden, daar de sopir taksi een ongehoord bedrag vroeg voor wat ons een kort ritje leek in de richting van de terminal bij de haven. Inmiddels wisten we dat we een paars busje moesten aanhouden; iedere kleur had zo zijn eigen bestemming. Het duurde niet lang voordat die voor ons stopte, waarna wij ons hebben en houden erin propten en ermee wegreden. Maar nadat de enkele andere passagiers bij hun bestemming waren uitgestapt en wij op dat moment nog als enigen waren overgebleven, wendde de bijrijder voorin zich tot ons achterin en begon een verhaal over ‘charter’ en dat we voor een behoorlijk x bedrag naar onze bestemming gebracht konden worden.

We begonnen te vermoeden dat we weer in een val waren getrapt en dat er nu een behoorlijk bedrag aan vast zat om slechts bij een terminal te worden afgezet. We gingen hier dan ook niet op in en wensten van de chauffeur dat hij ons onmiddellijk uit liet stappen. Na wat zenuwachtig gelach van beide heren en tijdens een verkeerssituatie waarbij moest worden gestopt, besloten wij om eieren voor ons geld te kiezen en sleepten we onze bagage supersnel het voertuig uit. Een andere ankut met een jongere bestuurder en bijrijder stopte niet veel later en aan hen konden we onze wensen duidelijk maken waarbij we over het bedrag geen misverstand lieten ontstaan.

... het stasiun kereta api Tanjung Karang waar tevens het kantoor en het beginpunt van de Damri bus bleek te zijn ...

Maar we waren nog maar net weer onderweg toen ik iets rampzaligs ontdekte: mijn kleine rugzak miste ik. Hoe goed ik ook onder de smalle bankjes van ons nieuwe voertuig keek, terwijl het zweet me van alle kanten uitbrak, een belangrijk onderdeel van mijn bagage was niet meer in mijn bezit. En wat nog het meest catastrofale was: onze vliegtickets naar huis zaten daarin. Mijn kleine rugzak had ik in onze haast in de andere ankut laten staan, toen wij ons uit de voeten wilden maken op de vlucht voor de afzetters daarin. Gek genoeg had ik gedurende de hele reis ons beider vliegbescheiden daarin meegezeuld, terwijl een ieder toch, net zoals bij het belangrijke paspoort is aan te bevelen, dit constant op zijn lijf bij zich behoort te dragen.

Maar we waren geshockt en mijn reismaat keek daarbij alsof het ergst mogelijk denkbare nu dan toch was gebeurd. De anderen in de bus keken allemaal naar ons en hoewel zij er geen woord van snapten wat wij met elkaar bespraken, begrepen ze zo te zien maar al te goed dat er zich een ramp bij deze twee onthutste bule’s moest hebben afgespeeld. We vroegen de chauffeur of er in de buurt een politiebureau was, en het toeval wilde dat we daar nu net niet ver vandaan waren. We stapten uit bij een klein kantoortje en vertelden ons verhaal uitgebreid in ons beste bahasa daar aan een in uniform gestoken man. Hij was de vriendelijkheid zelve en één en al oor terwijl hij ons koffie aanbood om ons wat gerust te stellen.

Maar nadat hij ons hele verhaal had aangehoord bleek dat deze man niet van de politie was, maar slechts een parkeerwachter. Het politiebureau was wel in dezelfde straat, maar aan de overkant, een eindje verderop. Dus wij achter hem aan, zeulend met onze bagage totdat we bij een redelijk modern en nieuw gebouw kwamen waar inderdaad ‘biro polisi’ op vermeld stond. Onze parkeerwachter sprak even met een portier waarna er iemand in uniform kwam waar we achteraan konden lopen naar een klein kantoortje. Achter een computerbeeldscherm zat een juffrouw in een grijs politieoverhemd die ons een hand gaf, waarna wij plaats konden nemen. Na een aantal vragen begon ze op haar PC het verhaal over de verdwenen rugzak nauwkeurig op te maken en dit kon grotendeels in het Engels gebeuren, daar ze deze taal redelijk beheerste.

Nadat ze het hele verhaal had genoteerd kwam er een hogere piet binnen die in het bahasa aan haar vroeg wat er allemaal met ons was gebeurd, waarna hij zich tot mij wendde. Of ik het bahasa machtig was? Zo goed als mogelijk vertelde ik in mijn beste indianen-bahasa wat er die ochtend was gebeurd, en ik was verbaasd over mijn eigen vorderingen in die taal; het ‘oefenen’ zojuist op het bureau van de parkeerwachter had daar natuurlijk wel aan bijgedragen. Er kwamen nog meer hoge pieten het kleine benauwde kantoortje binnen en het begon er op te lijken dat ze ons allemaal persoonlijk wilden spreken, niet zozeer om dit lastige voorval op te lossen, maar meer als een erekwestie; twee orang turis uit Negeri Belanda kreeg men immers niet vaak te zien hier. We werden meegenomen naar een andere kantoorruimte waar we ieder een geseald bekertje Aqua met een rietje aangeboden kregen en tegen weer een andere hoge piet in een grijs politiehemd vertelde ik in mijn beste bahasa tot dusver voor de zoveelste maal het rampzalige gebeuren omtrent mijn rugzak.

Ik moest ook vragen beantwoorden als: welke kleur had de bewuste ankut waarin ik mijn vermiste bezittingen had achtergelaten en kon ik de nummercombinatie herinneren die erop stond? Welke spullen bevonden zich zoal in mijn rugzak? Waar naartoe waren wij onderweg? Uiteindelijk kwam de Engels sprekende juffrouw weer met het complete uitgeprinte verslag het kantoortje binnen en begon ons te vertellen dat het heel moeilijk zou zijn de bewuste ankut met mijn bezittingen op te sporen. De belangrijkste zaken in mijn rugzakje waren onze vliegtickets en een dure Canon lens voor mijn camera. Gelukkig had ik mijn camera om mijn nek gehad en mijn aantekeningen in mijn dagboek had ik godzijdank elders opgeborgen. Nadat ze mijn mobiele nummer had genoteerd en ons had gevraagd de rest van de dag in de stad te blijven, zodat ik bereikbaar was als er zich eventuele ontwikkelingen zouden voordoen, konden we het bureau verlaten.

... waar die bewuste terminal zich nu bevond konden we maar niet ontdekken ...

We waren alweer met onze spullen aan het zeulen op weg naar de straat waar de meeste ankuts voorbij reden, toen er een politieauto afkomstig van het door ons bezochte bureau, naast ons stopte en de chauffeur ons gebaarde dat we konden meerijden. Het betrof hier een pick-up en we konden, nadat we onze barang2 achterin hadden gegooid, in de ruime achterbak plaatsnemen. Nadat we de hulpvaardige dienstdoende agent hadden verteld waar we heen wilden – het Andalas hotel waar we die ochtend waren uitgecheckt – reed hij ons er direct heen. We hadden veel bekijks, voornamelijk van de vele taxichauffeurs die daar een standplaats hadden, toen we onze spullen uit de politiewagen gooiden en er zelf daarna uitklauterden.

Niet in de beste stemming lieten we ons opnieuw in dit hotel inschrijven, daar we noodgedwongen een extra dag in deze oninspirerende situatie moesten zien door te brengen, in afwachting van een eventueel bericht over mijn verloren bezittingen. Bijkomend op onze aircokamer schoten mij pas andere zaken te binnen die eveneens in mijn rugzak hadden gezeten: een briefje van vijftig euro zou er zeker voor zorgen dat de chauffeur uit zichzelf het gevonden voorwerp niet bij de politie zou aangeven, terwijl het voor mijn vermiste creditcard noodzakelijk was direct stappen te ondernemen om die tijdig te blokkeren.

Tevens zaten mijn huissleutels, een mooi Zwitsers zakmes en een boekje met onvervangbare foto’s erin.We kwamen, mogelijk gelouterd door onze recente ervaringen, op het heldere idee om bij de receptie van ons hotel eens te informeren naar de inmiddels beruchte Damri bus naar Jakarta, waarbij we ditmaal duidelijk lieten blijken geen charter te wensen. Toen we dit zo bij de dienstdoende receptionist uitlegden, bleek een en ander toch meteen goed over te komen, want hij kon reeds de vertrektijd van de volgende ochtend noemen en stuurde er meteen een hulpje op uit om twee tickets voor ons te gaan halen, waarbij we hem de tien procent bemiddeling graag gunden.

... de inmiddels beruchte Damri bus naar Jakarta ...

Zoals gezegd bij het begin van dit hoofdstuk was onze trip door Sumatra reeds afgelopen, maar toch wil ik een korte samenvatting van rest, aangevuld met enkele notities uit mijn dagboek betreffende onze reis naar en door Java, de lezer niet onthouden: De volgende ochtend lieten we ons per taxi naar het stasiun kereta api Tanjung Karang brengen waar tevens het kantoor en het beginpunt van de Damri bus bleek te zijn. Geen jam karet hier: de bus vertrok netjes om 10 uur zoals aangekondigd en we hadden een ruime plaats voorin achter de chauffeur waar we onze benen konden strekken. De rit naar de ferry was veel langer dan we verwacht hadden, hetgeen de hoge prijzen die de vorige dag gevraagd werden verklaarde, en er werd onderweg gestopt bij een rumah makan, waar een groot deel van de passagiers in de aanwezige gebedsruimte verdween, natuurlijk omdat het vrijdag was.

Het zal zo’n 80 kilometer geweest zijn voordat we bij de ferry aankwamen en toen begon het wachten. Eerst om op de boot te komen en daarna, toen we er eenmaal op waren, voordat de trossen werden losgegooid. Vlak voordat we aan boord gingen was mijn mobieltje eenmaal overgegaan, en het bleek het nummer van Indira, de vrouwelijke agent te zijn. Ik belde haar meteen terug met de vraag of er misschien nieuws was over mijn verloren rugzak, maar er waren totaal geen vorderingen gemaakt met het onderzoek, en áls ik nog enige hoop had gehad ‘m terug te zien, werd die nu wel tenietgedaan. In Jakarta zouden we met behulp van het opgestelde rapport van de politie, een vervangende ticket regelen bij het hoofdkantoor van Singapore Airlines voor onze vlucht terug naar huis, terwijl dit document thuis voor de verzekering ook handig zou zijn.

Eenmaal aan boord verlieten wij de bus en gingen naar boven aan dek kijken, waar een ober liep met glazen ranja met ijs. Nadat we een kwal en een zeenaald langs de boeg zagen zwemmen zochten wij de restorasi maar op om wat te drinken. Vlak na vertrek passeerden we een paar langwerpige eilanden en op één daarvan was men kennelijk een stuk bos aan het wegbranden, getuige de massale rookpluimen daarboven. We vroegen aan een personeelslid of de Anak Krakatau nog te zien zou zijn, maar dat was volgens de man te ver weg. De oversteek zelf duurde ongeveer twee uur en toen wij daarna weer in de stationair draaiende bus kwamen – om de AC te kunnen laten werken – was die vergeven van de uitlaatgassen, en de passagiers die daar al die tijd gezeten hadden leken er zwaar door bedwelmd te zijn.

... wij zochten de restorasi maar op om wat te drinken ...

Toen we het vasteland van Java opreden regende het een beetje en mede door het ontboste en vlakke landschap hadden we even het idee weer terug in Nederland te zijn. Het was nu nog maar ongeveer 85 km naar Jakarta, maar bij Kebon Jeruk aangekomen liep het verkeer vast en ging het stapvoets verder.Wij verlieten bij Gambir de bus en lieten ons bij ons vertrouwde guesthouse inschrijven voor een nacht. Inmiddels waren er achter gekomen dat een en ander op het politierapport niet juist was vermeld; zo stond genoteerd dat onze kwijtgeraakte tickets voor een vlucht van Bandar Lampung naar Jakarta bedoeld waren, en de juffrouw van Singapore Airlines zei door de telefoon dat dit eerst op een ander politiebureau verbeterd zou moeten worden voordat we tegen betaling van 40 euro een vervangend ticket konden kopen. Het foutieve formulier lieten we de volgende dag in Bandung bij een politiekantoor aldaar verbeteren, waar niemand Engels sprak en een ijverige agent met een ouderwetse typemachine het document verbeterde. Na uren van zoeken die avond bracht een groene ankut ons naar een eenvoudig, volks Chinees restaurant waar we ons zelf verwenden met een uitstekende cap cai.

De volgende dag namen we de trein naar Yogya, en bij het betreden van ons treinstel zagen we een direct voor ons herkenbaar Nederlands reisgezelschap zitten van een man of twaalf die voor het gemak maar net deden alsof ze ons niet zagen binnenkomen. Vanuit onze zitplaatsen hadden we een goed beeld op het gezelschap, en er ontrolde zich een interessant schouwspel voor wie daar oog voor had. De Indo reisleider deed zo te zien zijn uiterste best om zeer relaxed over te komen. Waarschijnlijk had hij zijn groep geadviseerd iets warms aan te trekken in verband met de AC die in de eksecutif kelas aanwezig was, want bijna iedereen had zich wel in een vest, trui of iets dergelijks gehuld, terwijl het toch snikheet was in de coupé door de voortdurend openstaande balkondeuren.

Zo was er een zo te noemen Baardmans, een vroege zestiger met een grijze kort getrimde baard, die een oranje, rood en bruin gestreepte trui aanhad, waarvan hij de lange mouwen inmiddels had opgestroopt. Zijn vrouw naast hem zag er uit als een nichterige oude travestiet met halflang kroezend wijd uitstaand wit haar en daarmee contrasterende donkere bril en had een vest aangetrokken van een lichte kleur. Baardmans was zojuist bezig banaantjes uit te delen die zijn waarde reisgenoten met een beleefde glimlach accepteerden. Dan was er een man die mij deed denken aan een slager van vroeger uit mijn woonplaats: Van der Sprong. Hij had piekerig slecht geknipt vet haar en een zeiksnor, wat hem een nogal sacherijnig uiterlijk gaf.

Hij had als één van de weinigen geen gehoor gegeven aan het wijze advies van de reisleider, want hij had een kreukelig, in pasteltinten gekleurd lelijk overhemd aan met korte mouwen, waaronder zijn gespierde armen met tatoeages goed uitkwamen. Een driekwart camouflagebroek en sportschoenen met witte kousen maakten zijn tropische outfit compleet. Naast hem zat een jongedame die leek op een dochter van Marion Bloem. Zij deed gedurende de hele reis haar uiterste best om haar buurman zoveel mogelijk te negeren, en hij keek op zijn beurt geforceerd, haar ontwijkend, voortdurend naar buiten, en zette daarbij zelfs af en toe zijn bril af om met toegeknepen ogen het exotische landschap buiten beter te kunnen bekijken. Doordat hij daarbij steeds met zijn hoofd tegen de ruit aankwam leek het alsof op die plek een vettige aanslag ontstaan was.

... buiten gleden sawah’s in verschillende schakeringen groen aan mijn ogen voorbij ...

Dan was er een man die ik maar meneer Foppe zal noemen (naar een typetje van Wim de Bie) die steeds bang en zurig met opgetrokken wangen om zich heen keek. Hij was met zijn handzame kleine videocamera voorzichtig langs ons naar één van de balkons geschuifeld om bij een openstaande deur van het voorbijtrekkende landschap opnames te maken. Twee potten van in de vijftig, beiden in donkere vesten gekleed, hielden zich enigszins afzijdig, hoewel één van hen een poging ondernam om, als tegenprestatie voor Baardmans’ banaantjes, wat kaakjes uit te delen. Het hele gezelschap gedroeg zich alsof men onder curatele stond: stuk voor stuk leken ze erg onzeker, wat ze trachtten te verbergen achter een gemaakte vriendelijkheid. Ze hoefden zich nergens anders zorgen over te maken dan hun kleine dagelijkse probleempjes en maakten daardoor een lamgeslagen, bedeesde indruk.

Om de beurt kwamen ze langs me lopen in het gangpad met hun afval: bananenschillen, pindadoppen en ander afval braaf opgeborgen in zwarte plastictasjes; alsof ze zo aan de inlanders wilde laten zien hoe je met afval om dient te gaan. Ook ik ging maar eens die kant op met mijn zakje afval en kwam in de restauratiewagen terecht waar een jong stel een drankje zat te drinken. Ik trof er twee piepkleine prullenmandjes aan die reeds uitpuilden, en op één ervan plaatste ik mijn zwarte plasticzak, als sloot ik deze af met een deksel, waarna de restauratiehouder met een zenuwachtig glimlachje naar me knikte. Rond het middaguur liepen de bedienden in witte jasjes, leurend met borden nasi goreng en nasi rames door het gangpad en het viel me op dat bijna alle inlanders wel een bord bestelden, in tegenstelling tot het groepje Nederlanders, die het vreemde eten mogelijk niet vertrouwde, want je wist maar nooit hoe er in de keuken mee was geknoeid of wat voor prijs er na afloop voor gerekend zou worden.

Daarbij zal het oordeel van de gids ook zeker meegespeeld hebben. Alleen Paul, die wel trek in een nasi rames had, kreeg een groot bord waar een klein rond bergje rijst op lag samen met een pootje oudbakken kippenkluif, een gebakken ei, twee schijfjes komkommer, een plakje tomaat, wat gebakken reepjes sojakoek en als bonus een stukje kroepoek in een plastic zakje. Dit was natuurlijk niet wat hij Nederland gewend was geweest, maar het verdreef in ieder geval de verveling op deze lange rit. Een nadeel was wel dat hij behoorlijk zat te knoeien op zijn die dag schoon aangetrokken kakibroek, waar hij tot overmaat van ramp zojuist al een nare winkelhaak in had gekregen door achter een scherpe hoek van de armleuning te blijven haken. Natuurlijk moest het ondeugdelijke materiaal van de Indonesische Spoorwegen het daarbij ontgelden middels enkele oerhollandse vloeken.

Ik gebruikte net als de rest van de aanwezige Nederlanders mijn lunch maar met wat biscuitjes, een banaan en een zakje doppinda’s. Met dat laatste deed je immers lekker lang en verdreef men zodoende ook de verveling. Toen dat alles eenmaal opgepeuzeld rug was, werd het tijd voor een uitgebreid tukje; de rugleuning kon door middel van een knopje aan de zijkant van de stoel in de relaxpositie ingesteld worden en met de klep van mijn pet over de ogen zakte ik zowaar nog in een diepe slaap weg. Zo was er ook weer enige tijd verstreken toen ik later die middag mijn ogen weer opendeed. Buiten gleden sawah’s, die trapsgewijs in het landschap waren aangebracht, in verschillende schakeringen groen aan mijn ogen voorbij.

Hier en daar waren slechts nog korte stoppels in de halfronde terrassen zichtbaar, terwijl er verderop velden vol met frisse groene jonge rijstplanten stonden die nog niet volgroeid waren; op weer andere plekken waren deze planten topzwaar geworden door de volgroeide rijstkorrels en verkleurden ze met vale gele tinten het frissere groen. Op de achtergrond was een wazige blauwe schim van één der vele vulkanen te zien en het plaatje werd fraai omlijst door rijen vooroverbuigende kokospalmen. Hier en daar stonden ook weer de kale kapokbomen met enkele openspringende vruchten erin, waar zoals bij popcorn een witte romige vulling uitstak. Later in de middag naderden we het plaatsje Kutoarjo en de Indo reisleider kwam nu weer in actie en deelde een aantal aanwijzingen aan zijn brave trouwe toehoorders uit. Volgzaam haalden de twee potten als eersten hun rugzakjes van het bagagerek tevoorschijn en bevestigden die op hun rug.

Slager van de Sprong kwam nu ook zichtbaar mopperend overeind, haalde zijn broek op, trok zijn overhemd een beetje recht en ook bij hem kwam een rugzak tevoorschijn, die hij met duidelijk zichtbare tegenzin over zijn schouders gooide. Tussen de afsluitbare flap op de bovenkant daarvan had hij een vuile witte handdoek hangen, die hij daar mogelijk ‘handig bij de hand’ had gestopt om regelmatig zijn bezwete vettige hoofd mee te kunnen wissen. Ook Baardmans en zijn travestiet kwamen daarna in actie en in het gangpad stonden ze nog even te overleggen met Foppe, naar welk van de twee balkons ze zouden lopen. Foppe vond dit moment kennelijk belangrijk genoeg, want met een ernstig gezicht haalde hij zijn camcorder maar weer eens te voorschijn en legde dit gedeelte van de reis op de gevoelige plaat vast. Toen de trein langzaam tot stilstand kwam bij de voorlaatste stop van deze rit, splitste het gezelschap zich op instructie van de reisleider keurig in twee groepen en liep men in tegengestelde richtingen via het gangpad naar het dichtst bijzijnde balkon om de trein te verlaten.

... op de achtergrond was een wazige blauwe schim van één der vele vulkanen te zien ...

Nadien bezochten we onze kennissen in Yogya, kochten wat souvenirs voor de thuisblijvers op Jl. Malioboro en zagen de gevolgen van de recente aardbeving in de Prawirotaman buurt. We reisden in de nacht weer terug naar Jakarta en raakten daar vast in een drukke traffic jam de avond voor de nationale feestdag van 17 augustus. Onze vervangende tickets konden we na betaling van 40 euro de man bij Singapore Airlines afhalen. Beide verzwakt door het slechte eten tijdens onze slopende Sumatra tocht lieten we het verse Chinese eten in de diverse betere restaurants goed smaken alvorens wij weer in ons vliegtuig stapten voor de lange vlucht terug naar huis.

Gouda, 6 december 2006