blog.indonesiepagina.nl - De modder stroomt onophoudelijk op Java

SIDOARJO - Hele dorpen, fabrieken en kilometers lange rijstplantages op Oost-Java zijn inmiddels bedolven onder een stinkende laag bruine modder. Het getroffen gebied bij Soerabaja is langzaam maar zeker veranderd in een rampgebied. Twaalfduizend mensen zijn geëvacueerd. De warme blubber stroomt sinds eind mei uit een breuk bij een boorschacht in een rijstveld. Het ontstaan van de breuk is in Indonesië onderwerp van heftige discussies.

Onafhankelijke geologen zijn ervan overtuigd dat de breuk is ontstaan door een boorfout van het gasbedrijf Lapindo Brantas, die daar op dat moment aan het werk was. Zij zouden een reservoir van water, gas en modder hebben geraakt en vervolgens niet hebben gezorgd voor het zorgvuldig dichten van de breuk. Geoloog Bambang Istadi, werkzaam voor gasbedrijf Lapindo, denkt niet aan slechts één, maar aan meerdere oorzaken voor de ondergrondse modderuitbarsting.

"Het zou een gevolg kunnen zijn van het boren naar gas door Lapindo, maar het kan net zo goed liggen aan de aardbeving bij Yogyakarta van 27 mei. Indonesië ligt op een aantal instabiele geologische platen; door verschuivingen en de kracht van de aardbeving heeft de vulkanische modderuitbarsting plaats kunnen vinden.“

Wat de oorzaak ook is, de modder blijft onophoudelijk stromen. Schattingen gaan uit naar 126.000 kuub per dag, oftewel de inhoud van vijftig olympische zwembaden. De modder wordt opgevangen in een bassin, dat wordt afgesloten door dijken. Vanuit dat bassin wordt de modder via pijpen naar de rivier de Porong getransporteerd, vanwaar het uiteindelijk in de Javazee beland.

Milieuorganisaties maken zich ernstig zorgen over de gang van zaken. Nur Hidayati van Greenpeace Zuidoost-Azie denkt dat het dumpen van de modder in zee een nog grotere ramp teweeg kan brengen. "De modder wordt niet behandeld voordat die in zee beland. Hierdoor kunnen stoffen vrijkomen die het ecosysteem ernstig in gevaar brengen. Daarnaast zal de modder het zonlicht in de rivier blokkeren, waardoor planten en dieren in het water geen licht meer krijgen en doodgaan.“

Istadi wuift die zorgen weg. De Porong rivier is al heel erg vervuild, meent hij. En de modder kan niet vervuild zijn. „Het gaat om modder die 1,8 miljoen jaar onder de grond heeft gezeten.“ Volgens hem is het juist goed om de modder terug te brengen waar hij hoort: in zee. „We zijn van plan mangrovebomen te planten, die filteren het water op een natuurlijke manier. Dat is goed voor het ecosysteem en goed voor de visstand.“

Het bassin waarin de modderstroom wordt opgevangen. De dijken lekken al en in november begint de regentijd. De kans op een doorbraak wordt dan groot. (foto EPA)

Sommige mensen die in de buurt van de modderstroom wonen, hebben last van hun ademhaling, maar het verband tussen beide is volgens Lapindo niet bewezen. "In de eerste twee dagen kwam er hydrogen sulphide gas vrij, maar sindsdien niet meer.“ Nog steeds wanneer de modder uit de grond spuit, komen er stinkende dampen vanaf, maar deze zijn niet schadelijk voor de gezondheid, volgens Lapindo.

Greenpeace is niet overtuigd. "Ik denk dat ze het probleem niet serieus genoeg nemen“, aldus Hidayati. "Kijk naar de conditie van de dijken rond het bassin, daar sijpelt nu al water doorheen. Wanneer het regenseizoen begint, zullen de dijken breken. Het is niet te overzien wat daarvan de gevolgen zijn.“ Het is onduidelijk of de blubberstroom ooit zal stoppen. Inwoners moeten rekening houden met een lange wachttijd, aldus Istadi. "Het kan volgende week ophouden, maar net zo goed drie maanden, tien jaar of zelfs eeuwig duren.“