blog.indonesiepagina.nl - Een jaar vrede: grote demonstratie in Banda Atjeh

BANDA ACEH - In Banda Atjeh zijn dinsdag zeker tienduizend mensen de straat op gegaan. Een deel van de mensen vierden dat Jakarta en de Beweging voor een Vrij Atjeh (GAM) een jaar geleden vrede sloten en een ander deel stelden de implementatie van het akkoord aan de kaak. Voor de 18e-eeuwse moskee in de hoofdstad van de provincie Atjeh verzamelde zich de massa, sommigen met spandoeken met daarop kritische teksten, anderen gewoon om te vieren dat het nog steeds rustig is in Atjeh, na een oorlog van bijna dertig jaar.

De demonstratie was georganiseerd door een coalitie van lokale groepen, waarvan sommige banden hebben met voormalige leden van de GAM. "Als de regering onze eisen niet serieus neemt, neem het dan het volk van Atjeh niet kwalijk als het opnieuw zijn vrijheid opeist", zegt Mohammed Nazar, een activist die al tweemaal gearresteerd is wegens het organiseren van betogingen voor afscheiding van Indonesië. Op een spandoek was te lezen "Houd ons niet nogmaals voor de gek", doelend op beloftes die de centrale overheid in het verleden deed, maar nooit inloste.

Maanden na de tsunami die eind 2004 genadeloos toesloeg en 131 duizend Atjeeërs het leven kostte, kwamen de GAM en Jakarta tot de conclusie dat er een einde moest komen aan de strijd, waarbij sinds medio jaren zeventig vijftienduizend mensen omkwamen. Het lijden van de bevolking moest worden beëindigd en de provincie moest goeddeels opnieuw worden opgebouwd.

Een in Finland overeengekomen akkoord voorzag in tegenstelling tot eerdere afspraken in een blijvend staakt-het-vuren. De GAM leverde haar wapens in en deed afstand van haar onafhankelijkheidseis. In ruil hiervoor verleende Jakarta meer autonomie en werden de meeste Indonesische militairen en politietroepen teruggetrokken.

Voormalige rebellen en activisten beklagen zich nu echter over een recentelijk aangenomen wet over de status van de provincie. Er staat een clausule in die het Jakarta mogelijk maakt belangrijke besluiten te nemen over Atjeh na overleg met vertegenwoordigers van de provincie, en niet, zoals in 2005 afgesproken, na Atjeese instemming met de plannen.

De oud-strijders zeggen niet van plan te zijn zelf weer de wapens op te nemen, maar vrezen dat binnen vijf à tien jaar nieuwe rebellen zullen opstaan als Jakarta een loopje neemt met de Atjeeërs. Volgens de regering kan de wet binnen een paar jaar worden aangepast en is het onmogelijk om de in Finland overeengekomen clausule te implementeren. Dit zou namelijk tot gevolg hebben dat Banda Atjeh machtiger wordt dan het Indonesische parlement, en dat is in strijd met de grondwet, aldus Jakarta.

Peter Feith, het hoofd van de Europese waarnemersmissie in Atjeh, zei dat de wet in grote lijnen overeenkomt met hetgeen in Finland is afgesproken en dat het een en ander nog kan worden aangepast. Hij is optimistisch over de toekomst van Atjeh.