blog.indonesiepagina.nl - Onafhankelijkheidsdag in voorbereiding

YOGYAKARTA - Met nog enkele dagen te gaan voor de jaarlijkse viering van de onafhankelijkheid van Indonesië, 17 augustus 2006 precies 61 jaar geleden, is er in het dagelijkse straatbeeld behoorlijk wat veranderd. Niet zo zeer dat het nu drukker of rustiger op straat is, want dat maakt in de aanloop naar deze dag weinig uit, het is een dag die je viert in de buurt, met de buurt. Op vele grasvelden in dorpen en steden zullen op de 17e spelletjes gespeeld worden, denk aan vormen van zaklopen, koekhappen, spijkerpoepen en andere. Ja inderdaad, Nederlands aandoende spelletjes.

Eerder deze maand, vaak beginnen de voorbereidingen op de 1e augustus met de eerste verkopers van vlaggen, kleurrijke umbul-umbul (langwerpige verticale vlaggen) en andere prullaria als versiering zoals goedkope plastic vlaggetjes, die pas enkele dagen voor de daadwerkelijke dag opgehangen worden, omdat ze door de felle zon vrijwel direct vervagen, het rood is dan al verdwenen op de dag zelf, dat kan natuurlijk niet de bedoeling zijn. Voor de rijkere kopers zijn er ook complete dakrandversieringen te verkrijgen, ook te gebruiken als versiering van je auto zo je wil.

De kampung Sukun in Malang is als iedere andere in de dagen voor Onafhankelijkheidsdag. Overdadige versieringen veranderen de buurt in één groot kleurrijk geheel.

In de kampungs (stadse wijken) wordt de viering van onafhankelijkheid wellicht het meest kleurrijk herdacht. Vrijwel aan ieder huis hangt een (grotere of kleinere) Indonesische tweekleur en tussen de huizen aan weerszijden van de vaak smalle straatjes zijn draden met die goedkope plastic vlaggetjes opgehangen. Ook zelfgemaakte versiering vind je hier terug, te denken aan plastic bekertjes, rood-wit geverfd en aan een touwtje gebonden. Eenvoudig, kleurrijk en na een maand of wat zijn de meesten er vanzelf weer afgewaaid en hoeft het alleen nog bij elkaar geveegd te worden.

Op veel plekken zie je nu ook series van vijf vlaggen verschijnen, vaak precies een passende serie van vijf dezelfde vlaggen aan dezelfde stokken netjes op een rijtje. Op een enkele plek zie je een wat meer heldere uiteenzetting van deze vijf vlaggen, dan gaan ze vergezeld met de vijf punten van de Pancasila, de ‘Vijf Zuilen’ van de Indonesische republiek. Iedere vlaggehouder symboliseert dan één der delen van de Pancasila, vrijwel altijd gefabriceerd uit beton. Eens per jaar worden ze voorzien van een nieuwe lik verf, inderdaad in de dagen voor Onafhankelijkheidsdag.

Buiten deze symbolische vijf vlaggen zijn de hoofdstraten voorzien van tenminste iets kleurrijks anders dan de rood-witte vlag. Te denken aan één of tweekleurige umbul-umbul. Maakt niet uit welke kleur het is, als het maar kleurrijk is. In sommige gevallen zit bovenop nog een tweekleurige wimpel. Hoewel de uiting van reclame hier belachelijke vormen aan heeft genomen, alles waarop je reclame kunt zetten is hier wel zo’n beetje gebruikt, zijn de uitingen rondom de 17e augustus nog gespaard gebleven van deze rommelig aandoende reclames. Misschien maar goed ook dat er in ieder geval nog één dag in het jaar is waar men niet voortdurend geconfronteerd wordt met reclame.

In een straat bij de Singosari tempel in Malang hangen de umbul-umbul al uit. Deze gekleurde banen vormen een spectakel van kleur, zeker als er een beetje wind staat.

Tot in het stomme toe worden hier dingen voorzien van een nieuw likje verf. De monumenten, uitingen van Pancasila en portalen die je bij ingangen van kampungs en desa’s (plattelandsdorpen) staan. Dat is allemaal prima voor te stellen. Tevens verven mensen hun schuttingen weer eens bij, wordt er gezamenlijk een riool schoongemaakt en voorzien van een betonnen afsluiting. Eigenlijk zijn het dingen die gedaan worden ter voorbereiding van het regenseizoen (hier nog enkele maanden weg), maar die langzamerhand gebruikt worden ter opfleuring van Onafhankelijkheidsdag.

Mochten er flinke gaten in de straat voor de deur zitten, en hebben meerderen er last van, dan wordt er tot de aankoop van cement, en in sommige gevallen asfalt, overgegaan om deze gaten te zien van een royale berg cement of asfalt die vervolgens met wat hand en voetwerk behoorlijk gladgestreken wordt. Met een flinke schep split of zand kan de weg er vast wel weer een paar maanden tegenaan, tot de regentijd komt wellicht. De weg ligt er na de ‘renovatie’ vaak op het oog weer netjes bij, maar zo diep de gaten eerst waren, zo hoog zijn nu de bulten in de weg. Afgevuld met zand is het er zeker niet veiliger op geworden. Ook hier is het wachten tot het regenseizoen, zodat de regen het zand in de pas schoongemaakte riolen kan laten verdwijnen.

De schoonmaakwoede slaat compleet door als er na het verven of de aanleg van de weg nog een restje verf of cement over is. Om ervoor te zorgen dat niemand in de straat zich achtergesteld hoeft te voelen worden de restjes eerlijk verdeeld over diverse kleine projecten die ter plekke bedacht worden. Restjes verf worden op snelheidsdrempels gesmeerd, op bomen, stoepranden, olievaten, muren van buren en als het enigszins kan ook op natuurstenen muren die stuk voor stuk beter af zijn zonder een restantje verf. Maar het gaat dan ook niet om het verven, het gaat meer om het verkrijgen van een leeg blik zonder restanten weg te gooien. Blikken kunnen worden gebruikt als opslag, emmer, en eventueel voor de viering van Onafhankelijkheidsdag bij het blikgooien of bliklopen.

Restjes cement worden gebruikt om de weg wat breder te maken, een losgeraakte stoeptegel aan te smeren, een gebroken dekplaat over het riool te lijmen en al dat soort kleine dingen. Het is duidelijk allemaal een beetje onzinnig, wetende dat bij de eerstvolgende auto die erover heen rijdt alles er weer net zo bij ligt als voordat het aangesmeerd werd. Vaak is dat al voor de 17e van de maand, zodat men zich niet meer druk hoeft te maken over het regenseizoen. Mocht er echter meer cement zijn, dan wordt er misschien nog een snelheidsdrempel bij gelegd, die kan volgend jaar dan netjes geschilderd worden in wat restant-kleuren.

De portalen die je vaak aantreft bij het begin van een kampung of desa worden zoals gezegd eigenlijk ieder jaar voorzien van een nieuw likje verf. Hierbij is het natuurlijk van belang om ervoor te zorgen dat het gezien wordt, dus gaat dit in het algemeen met steeds feller wordende kleuren. Op loopafstand hebben ze er één feller dan kanarie-geel gemaakt, terwijl deze eerst gewoon vies wit was. Dat was ook wel mooi. Steeds als ik de straat in wil rijden verschiet ik me bijna van de kleur. Wetende dat het over een paar maanden net zo vies geel is als het wit vorige week nog was, vind ik het wel prima. Volgend jaar weer een andere kleur.

Op de portalen staan vaan twee datums vermeld, de eerste is de datum waarop de proclamatie van de onafhankelijkheid van Indonesië werd uitgeroepen, de tweede is van de aankomende of laatste viering van die dag. De meesten zijn reeds voorzien van het jaartal 2006. Ergens anders op het portaal is dan in grote letters het aantal jaar terug te zien, 61. Dit getal lijkt vaak op het vanuit de overheid gebruikte lettertype. Eenheid in verscheidenheid heet dat dan.