DEN HAAG (NEDERLAND) - Het ministerie van Landbouw meldde zaterdagavond dat in Diergaarde Blijdorp in Rotterdam aanwijzingen zijn gevonden voor besmetting met het vogelgriepvirus H5N1.
In Voorthuizen in de Gelderse Vallei werden twee weken geleden op een pluimveebedrijf sporen gevonden van de milde variant van het vogelgriepvirus. Eerder dit jaar hielden enkele verdenkingen van vogelgriep in Nederland de gemoederen bezig. Het ministerie vaardigde een ophokplicht uit voor pluimvee. Die maatregel duurde enkele maanden.
Wanneer is sprake van een vogelgriep of vogelpest, hoe verspreidt het virus zich en waar is het virus vastgesteld? Hieronder volgt een overzicht:
Vogelgriep of vogelpest?
Vogelgriep of 'aviaire influenza' komt in veel verschillende varianten voor. Er bestaan milde, zogenoemde laagpathogene (LPAI) varianten, en gevaarlijke, zeer besmettelijke versies, de hoogpathogene (HPAI) virussen. Men spreekt van (klassieke) vogelpest wanneer veel vogels tegelijkertijd besmet raken met een gevaarlijke variant en doodgaan.
Verspreiding
Trekvogels, vooral wilde eenden, dragen milde varianten van het virus bij zich zonder daar zelf ziek van te worden. Vogels kunnen het virus aan elkaar doorgeven via ademhaling, oogvocht en mest. Kippen en kalkoenen zijn het meest gevoelig voor besmetting. Ook mensen en handelstransporten kunnen het virus verspreiden. Reizigers kunnen dat bijvoorbeeld doen via een restje vogelpoep onder hun schoenen.
Landen
De vogelgriep is vastgesteld in 58 landen: In Azië (24): Afghanistan, Azerbeidzjan, Cambodja, China (en Hongkong), Filipijnen, Indonesië, India, Iran, Irak, Israel, Japan, Jordanië, Kazachstan, Laos, Maleisië, Mongolië, Myanmar, Noord-Korea, Pakistan, Palestina (PAT), Taiwan, Thailand, Vietnam, Zuid-Korea.
In Europa (24): Albanië, Bosnië-Herzegovina, Bulgarije, Denemarken, Duitsland, Frankrijk, Georgië, Griekenland, Groot-Brittannië (Schotland) Italië, Hongarije, Kroatië, Oekraïne, Oostenrijk, Polen, Roemenië, Rusland, Servië-Montenegro, Slovenië, Slowakije, Tsjechië, Turkije, Zweden, Zwitserland.
In Afrika (9): Burkina Faso, Djibouti, Egypte, Ivoorkust, Kameroen, Niger, Nigeria, Sudan, Zimbabwe en Zuid-Afrika.
Met uitzondering van Taiwan (H5N2) en Tsjechië (H5) is in alle andere landen de gevaarlijke variant H5N1, die ook voor mensen dodelijk kan zijn, geconstateerd. In Groot-Brittannië zijn vorig jaar vijftig tropische vogels uit Suriname en Thailand in quarantaine overleden aan het griepvirus.
Vogelgriep bij mensen
Het vogelgriepvirus kan ook mensen (en zoogdieren als katten, varkens en tijgers) besmetten. Concrete symptomen zijn snel opkomende koorts, spierpijn, rillerigheid, keelpijn, hoesten en een uitgeput gevoel. Dat komt heel plotseling. Binnen twee tot drie uur voelt iemand zich echt ziek. Na besmetting kan het bij mensen zeven tot tien dagen duren voor ze daadwerkelijk ziek worden. De zwaarste symptomen houden zeker vijf dagen aan.
Sterfgevallen
Negen landen - Azerbeidzjan (5), Cambodja (6), China (12), Egypte (6), Indonesië (42), Irak (2), Thailand (15), Turkije (4) en Vietnam (42) - hebben sinds december 2003 bij de VN-Wereldgezondheidsorganisatie WHO officieel samen 134 menselijke slachtoffers van het virus gemeld. In deze landen (en Djibouti) werden 228 mensen ziek door het virus.
Pandemie
De vrees bestaat dat het vogelgriepvirus zal muteren en mensen straks elkaar kunnen besmetten. Dat zou voor een wereldwijde griepepidemie (pandemie) kunnen zorgen met veel slachtoffers. Een hoge VN-functionaris voorspelde eind september tot 150 miljoen doden wereldwijd. Eerdere grote grieppandemieën en epidemieën waren de Spaanse griep (1918), met naar schatting 25 tot 50 miljoen doden, de Aziatische griep (1957-58) met zeker een miljoen doden, en de Hongkonggriep (1968) met meer dan 40.000 doden.
Vaccin en tamiflu
Een vaccin tegen de vogelgriep is nog altijd niet gevonden. Bij een uitbraak zijn landen voorlopig aangewezen op virusremmers als Tamiflu (van het Zwitserse farmacieconcern Roche). Nederland heeft hiervan inmiddels drie miljoen doses klaarliggen, genoeg om bij een uitbraak de mensen te beschermen die betrokken zijn bij het opruimen van de besmette dieren.
De Gezondheidsraad adviseerde vijf miljoen doses van het antivirale middel in voorraad te hebben. Minister Hoogervorst van Volksgezondheid volgt dat advies op. Met deze voorraad kan straks 30 procent van de bevolking geholpen worden bij een wereldwijde griepepidemie.
Vogelpest en Nederland
In 2003 werd de Nederlandse pluimveesector getroffen door de vogelpest (H7N7). Op 1349 pluimveehouderijen zijn kippen, kalkoenen en eenden gedood. In totaal zijn 30,7 miljoen landbouw- en hobbydieren geruimd. Negentien mensen die bij het doden van de zieke dieren waren betrokken, raakten besmet met het virus. Een dierenarts uit Rosmalen is hieraan overleden.
|