blog.indonesiepagina.nl - Wie is er bang voor de Merapi?

YOGYAKARTA - Als je in Yogyakarta bent, is het moeilijk om de Merapi-vulkaan niet te zien, richting het noorden. De majestueuze 2900 meter hoge vulkaan is zeker niet de hoogste die er is, dat is zeker, maar de vulkaan is wel bijna altijd actief en dit zorgt niet alleen voor angst bij de dorpelingen die op de hellingen wonen, maar ook voor mooie aangezichten in de vroege morgen, vroege avond en de rest van de dag als het weer het toelaat. In dit seizoen - het is het droge seizoen - zijn er vaak kleine wolken aan de hemel die het zicht (deels) belemmeren.

Geen zicht in de stad wil echter niet zeggen dat je van elders geen goed zicht kunt hebben. Het hogerop zoeken is meestal de truc, maar vertrek niet te laat op de dag omdat het (vroeg) in de ochtend nog altijd de beste kans op goed zicht is dan later op de dag. Natuurlijk kun je zelf een plek kiezen om naartoe te gaan, maar sommigen zijn op een flinke afstand van Yogyakarta, waar je wellicht je nacht doorbrengt als je in de buurt bent. Direct richting het noorden is het toeristische plaatsje Kaliurang, tezamen met nog twee kali's (kali betekent rivier, maar Kaliurang is ook een stadje), Kalikuning en Kaliadem, en het Cangkringan district.

De grootste uitstroom van vulkanisch materiaal van de afgelopen weken kan bezichtigd worden in de vallei van de Kaliadem rivier, hier haalde de uitstroom een afstand van meer dan vijf kilometer.

Deze dorpen liggen allemaal aan de zuidzijde, waar je ook de meeste recente uitstromen van vulkanisch afval en as kunt zien. Zolang het in de dorpen niet geregend heeft - gisteren viel er in de stad Yogyakarta wat regen - zullen ze bedekt blijven in een laagje as, alsof iemand er met de kleur grijs in de verfspuit overheen gegaan is. De dorpelingen verblijven nog altijd in hun dorpen omdat ze hun hebben en houden niet onbeheerd achter willen laten. De meeste verblijven tijdens de nachtelijke uren dan weer in tentenkampjes die opgezet zijn door de overheid en NGO's aan de voet val de vulkaan. De dorpelingen verlaten hun dorpen zo laar mogelijk om vervolgens weer zo vroeg mogelijk terug te keren, zodat ze slechts enkele uren slaap per nacht krijgen.

Veel dorpjes mogen er verlaten uitzien voor de bezoekers, maar zoals eerder gezegd, zijn er nog voldoende mensen in het gebied, niet altijd in hun eigen dorpen omdat er ook gewerkt moet worden om wat geld te verdienen met de verkoop van hun producten. Ze vertrekken vroeg in de morgen naar hun velden. Velen van hen moeten een flink stuk lopen waar anderen meer geluk hebben en zich per fiets of motor kunnen verplaatsen. De omgeving vol met as, hoe hoger je komt hoe meer as er over het algemeen ligt, tot een paar millimeter, zorgt voor gezondheidsproblemen voor de dorpelingen als de as in hun longen komt, maar motoren kunnen er uiteraard ook niet goed tegen als ze geen verse lucht binnen kunnen krijgen. Natuurlijk is er de meeste tijd geen asregen omdat dit slechts sporadisch gebeurd en tevens nog eens van korte duur is, enkele minuten.

Een dorp in het Cangkringan district is bedekt met een laagje as, wat alles lichtgrijs van kleur maakt. Er is in de afgelopen tijd niet voldoende regen gevallen om het schoon te houden, maar als er nu regen komt, kan dat ook weer tot problemen leiden.

Preparedness

Dus de dorpelingen blijven, maar hoe zit het met de toeristen. Nou ja, daar zeg je me wat. Kaliurang en andere dorpen in de buurt zijn bekende toeristische trekpleisters, wellicht niet per se onder buitenlandse toeristen, maar des te meer onder Indonesische toeristen die graag naar deze plekken komen tijdens één van hun vrije dagen of vakanties.

Op dit moment is het hier grote vakantie, zo'n zes weken vakantie voor diegenen die op school zitten. Voor diegenen die het zich kunnen veroorloven is een dagje uit in deze tijd van het jaar een stuk makkelijker omdat de kinderen zo'n zes weken thuis zijn. Op dit moment zijn er niet veel toeristen te vinden in de betreffende gebieden. Kleine markten zijn open, maar tijdens weekdagen zullen enkele winkeltjes en restaurantjes simpelweg dicht zijn omdat er niet voldoende toeristen zijn om wat geld aan te verdienen. Tijdens de weekeinden is het drukker hier, maar niet zoals de normale (zware) toeristenstroom die hier tijdens de weekeindes op gang kan komen.

Dit maakt het reizen voor diegenen die dat nu willen wel een stuk gemakkelijker. De wegen zijn niet zo overvol met duizenden motoren en grote auto's uit andere steden als Jakarta en Surabaya. Veel van de toegangspoorten - waar je een kleine vergoeding per voertuig en per persoon dient te betalen - zijn niet voorzien van personeel op dit moment. De meeste hebben een waarschuwing op een papiertje staan dat het gebied gesloten is voor publiek door verhoogde vulkanische activiteit. Hierop is geen controle, maar vergeet niet dat je daadwerkelijk een gebied in gaat dat vulkanisch zeer actief is, en waar een uitbarsting kan plaatsvinden.

De overheid heeft een aantal vrij essentiële dingen geregeld, ze hebben tenten opgezet in dorpen aan de basis van de vulkaan maar ze hebben ook gezorgd voor vrij heldere bebording. Deze laat zien dat de vallei gevoelig is voor hete wolken. Evacuatieroutes zijn ook duidelijk aangegeven, maar met blauwe borden.

Ben je ervan bewust dat hoewel het gebied officieel gesloten is, er manieren zijn voor de dorpelingen om wat geld te verdienen. Wegen met een uitzicht zijn veelal afgesloten in de hoogste dorpen, zodat je alleen van een uitzicht kunt genieten als je precies weet waar je naartoe moet, maar een kleine vergoeding betalen aan de mensen bij dergelijke afsluitingen kan natuurlijk ook. Het bedrag zal, afhankelijk van de vulkanische activiteit, een paar duizend Rupiah zijn. Op sommige plekken wordt zelfs een ojek service aangeboden, meerijden achterop een motor. Dit wil zeggen dat je je eventuele eigen motor moet parkeren, uiteraard niet gratig. Hoewel dit allemaal duidelijk niet officieel is, moet je je wel bedenken dat dit een manier is voor de dorpelingen om nog wat geld te verdienen omdat hun salaris van de dagmijnbouw (winning van stenen en zand) lang niet altijd meer mogelijk is.

Hoe kom je er?

Vanuit de stad Yogyakarta kun je richting Kaliurang reizen. Als je in de stad zelf bent, is het wellicht het handigst als je de rondweg gebruikt, die inderdaad rond de gehele stad loopt. Aan de noordelijke kant is een straat die je richting Kaliurang brengt, deze straat heet eveneens Jalan Kaliurang en begint vrijwel in het hart van de stad, zodat je deze gemakkelijk de vulkaan op kunt volgen.

Onderweg kom je op een gegeven moment een bord tegen waarop staat 'Merapi Golf', hier kun je inderdaad een partijtje golf spelen, maar als je deze weg rechts in slaat, dan kom je vanzelf in de gebieden van Kaliadem en Kalikuning. Je zult wellicht niet de enige ramptoerist zijn op dit moment.