- In een bus die uitsluitend voor toeristen was gereserveerd reden we de volgende dag richting Tobameer, weliswaar met een omweg via Medan, waar een groepje rasta-achtige hippies met gerafelde shorts werd gedumpt. Na een acht uur durende rit stapten Paul en ik tegen schemer in Parapat uit, terwijl de rest van het gezelschap met de pont zou overvaren naar Samosir-eiland. We kozen die avond voor het Budi Mulya hotel omdat we zo gauw niets beter wisten te vinden, maar het was er duur en smerig en we bleken de enige gasten te zijn. Daarom gingen we de volgende dag er meteen op uit om iets anders te zoeken. Na een aantal losmens en hotels te hebben bekeken die tot dezelfde categorie behoorden, kwamen we op het Tigaraja plein, waar de vorige dag de plaatselijke pasar voor grote hopen rottend en stinkend afval had gezorgd.
De Baringin Tuah aldaar was de eenvoudigste losmen die we op deze vakantie zouden betrekken: een bed, koud water, geen airco of fan, geen wastafel, hurktoilet plus de familie kakkerlak die hier goed vertegenwoordigd was, maar niet al te smerig en de huur van Rp 15.000 per dag maakte alles goed. Op een alun alun elders in de stad was die dag een festival bezig dat ééns in de vier jaar plaatsvond en waar anak muda’s aan de vrouw konden geraken. De dames waren allemaal opgetut als folkloristische toeristenpoppen: zwaar opgemaakt met een kunstwrong in de nek en in hun mooiste sarong en kabaja gestoken, terwijl de mannen in hun zondagse pak met een songket puntmuts er uit zagen als een stel mislukte sinterklazen.
De bedoeling was dat één van de dames de heren uitdaagde met een koperen schaal waarop geschenken in de vorm van bankbiljetten lagen gedrapeerd met daarop een paar pisangs die dienst deden als presse-papier. Een traditionele muziekgroep op een podium zorgde voor opzwepende klanken waarbij een man met een Arabische fagot de hoofdmelodie speelde. De heren kwamen dan op dit ritme in beweging richting de dames, die daarop werden opgejaagd als aangeschoten wild dat door jachthonden werd achtervolgd. Hoe precies de man een vrouw veroverde heb ik niet kunnen konstateren, maar één van de omstanders verzekerde mij dat er vele huwelijken uit voort zouden komen.
Alwaar anak muda's aan de vrouw konden geraken.
Ons balkon bood een mooi uitzicht op het Tigaraja plein met veerhaven en daar zaten we die avond een beetje te relaxen. Vanaf de overkant hoorden we het ketsen van biljartballen en opgewonden stemmen uit een speelzaal terwijl van wat verder weg een stel jongens melancholieke krontjong melodieën zong, begeleid door een akoestische gitaar. De zanger die de hoofdmelodie vertolkte ging daarbij zó fanatiek te keer dat z’n stem in een poging er bovenuit te komen, regelmatig oversloeg. Dit tot verdriet van de vele honden die Parapat kennelijk rijk was, want van alle kanten begonnen deze mee te janken, waardoor er van de romantische krontjongklanken helaas weinig overbleef.
Voor een tocht langs het Tobameer hadden we bij een medewerker van ons losmen voor een fors bedrag de volgende dag om negen uur afgesproken. Zo reden we met Ringo als gids en Abdul als chauffeur de stad uit, om enige tijd later te stoppen bij een traditioneel dorp met de naam Lumbunggarago. Hier had tweehonderd jaar geleden een zekere Paneolaan Manurong een aantal Batakhuizen gebouwd, die er nu zwaar bouwvallig bijstonden. Twee Nederlandse antropologen - Dr. A.H. Corporaal uit Leiden en Prof. N.L. Dodde uit Utrecht - hadden hier enige jaren geleden het dorp bestudeerd. Een groep Japanners had daarna zelfs luiken, deuren en andere onderdelen van deze Batakhuizen naar hun land getransporteerd om er met behulp van foto’s replica’s van te maken. Tijdens deze tocht werd het ons pas goed duidelijk hoe immens de ware afmetingen van het Tobameer waren, want na een aantal uren rijden in zuidelijke richting zagen we steeds weer de prachtige blauwe contouren van het meer aan onze rechterzijde opdoemen.
Als lunchstop hielden we halt bij een wild west aandoende nederzetting, waar we bij een primitieve warung een nasi goreng bestelden. Al etende maakten we kennis met twee Batakse dames, Farida en Hotna, waarvan de eerste aanvankelijk in mijn persoontje geïnteresseerd leek. Ik moest haar mijn adres geven en zij gaf mij het hare, met de bedoeling in de toekomst te corresponderen en wat belangrijker voor haar was: dat ik haar vlekvrije, hittebestendige lippenstift uit Holland zou opsturen, alsook een crème die een blank makende uitwerking zou hebben. Nadat ze me een aantal vragen had gesteld, die ik naar waarheid beantwoordde zoals: hoeveel broers en zussen, wat voor werk enz., sloeg ze plotseling als een blad aan een boom om, en verkoos plotseling het gezelschap van Paul, die tot dat moment niet in tel was geweest, en die op zijn beurt moest beloven vlekvrije, hittebestendige lippenstift en bleekmakende crème op te sturen, waarbij opnieuw het ritueel van adresuitwisseling werd opgevoerd.
Onze gids Ringo had ons al uitgebreid verteld over de laatste heerser van dit gebied. Sisingamangaraja de 12e werd gedood tijdens een gevecht met de Nederlandse troepen in 1907 na een guerrilla-oorlog van dertig jaar, waarbij vele dorpen werden platgebrand. Op die plek waren we die middag beland en de stenen muren plus een potsierlijk wit monumentaal graf in Bakkara Luban was alles dat aan deze gebeurtenis nog herinnerde.
Zo langzamerhand begonnen we ons in de Baringin Tua Inn wat minder senang te voelen, hetgeen voor een groot deel te danken was aan het gedrag van onze gastvrouw Ross. Zo vroeg ze op een middag of we misschien iets wilden drinken, hetgeen leek op een poging om een beetje kontakt te maken. Maar nadat ze onze drankjes had gebracht wilde ze niet alleen meteen afrekenen, maar ook alvast de huur van de komende dag betaald hebben. Nadat we dan hadden afgerekend en haar vriendelijk groetten alvorens de stad in te gaan, gaf ze gewoonweg geen reaktie, of wierp ze achteloos het hoofd in haar nek. Wel wilde ze graag dat we in haar warung het ontbijt, de lunch en het diner gebruikten, en daarom beloofden we haar ‘s avonds altijd dat we ‘makan pagi’ voor de volgende dag wilden hebben, maar niet ‘siang’ en ‘malam’ en dat zal wel geen goed gedaan hebben aan onze relatie.
Toen Paul haar op de avond voor ons vertrek een paar blikjes sardientjes cadeau gaf die hij had meegenomen om mogelijk gebrek aan variatie van broodbeleg op te vangen, leek ze voor het eerst een beetje dankbaar, maar de volgende dag zagen we de verpakte visjes keurig in de etalage tussen de pakken toast, pinda’s en kroepoek gerangschikt liggen. We vonden het wel genoeg zo in Parapat; we begonnen na drie dagen al bekende figuren te worden die elke dag dezelfde route naar het beste Chinese restaurant van de stad wandelden en onze flessen aqua bij hetzelfde stalletje kochten. Zo zaten we die ochtend aan onze laatste makan pagi van Ross die, zodra we haar omelet met ham hadden verorberd, ons de rekening presenteerde en bij wijze van afscheid alleen naar de kamersleutels informeerde. Ringo gaf ons nog een slap handje terwijl hij naar buiten keek of er soms nieuwe toeristen in aantocht waren en floot nog even naar een minibusje, om ons zo op weg te helpen naar de ‘bis terminal’.
De dames waren allemaal opgetut.
De busrit van Parapat naar Sibolga was een afmattende tocht over bochtige wegen die ons naar toppen van bergen voerde, en omdat ook deze bus zoals gewoonlijk weer afgeladen vol was en onderweg veelvuldig stopte om nòg meer passagiers met de nodige dozen, zakken met rijst en andere etenswaren in te nemen, schoot het niet erg op en werd een aantal reizigers misselijk. Zo had een vrouw met kind op schoot deze voortdurend flesjes ‘Frisian Flag’ zitten voeden, en toen later bapak het kind van ibu overnam, kwam de hele lading los.
Bapak, die op deze dag extra netjes gekleed was gegaan, was nu bezoedeld met het gegiste eindresultaat van Hollandse oorsprong, die als natte sneeuwvlokken over zijn nette pak verspreid waren, en met de moed der wanhoop probeerde hij met een zakdoekje te redden wat er te redden was. Ook reizigers zoals Paul en ik kregen op onze tochten door Indonesië vroeg of laat last van onze ingewanden, veroorzaakt door het exotische (vaak niet goed doorkookte) voedsel, drinken of gewoon het ontregelde leven en de aanhoudende overmatige transpiratie.
Songketverkoopster in Lumbunggarago.
Toen de bus het hoogste punt van de rit eenmaal had bereikt werd het dus een kwestie van afdalen over dezelfde bochtige wegen en de opluchting was vanzelfsprekend groot toen we daarop Sibolga bereikten. Daar werd ik meteen aangesproken door een rasronselaar met de naam Bangun, die ons een kapiteinshut aanbood op de veerboot Sibolga - Gunungsitoli, zodat we een rustige overtocht zouden hebben. Eén en ander werd geregeld in zijn kantoortje tegenover het luxueuze Wisata Indah hotel, waar hij ons voor een speciale prijs had ondergebracht. Het was na drie dagen en nachten in het spartaanse losmen te Parapat een verademing om ons daar eens lekker op te frissen, te relaxen en uit eten te gaan, voordat we de overtocht naar Nias eiland zouden maken.
Bangun kwam ons de volgende dag nog even opzoeken, terwijl we op het terras van ons hotel over de Mentawaizee uitkeken naar de vele vissersboten die daar in de verte dobberden. We konden alvast boeken voor het zusterhotel van Wisata Indah, dat recentelijk op Nias gevestigd was, en dat natuurlijk ook weer tegen een ‘speciale prijs’. Echter ditmaal wilden we niet meteen toehappen en hielden liever een slag om de arm, vooral omdat we in de Bill Dalton gids hadden gelezen dat er een redelijke wisma zou zijn, even buiten de plaats van aankomst: Gunungsitoli. Die avond lieten we ons door Bangun de kade oprijden waaraan de grote veerboot was afgemeerd.
Ik kon in het donker niet goed onderscheiden of er smeergeld aan de dienstdoende wachtmeester werd overhandigd, maar helemaal onschuldig verliep het allemaal in ieder geval niet. Toen we eenmaal door mochten werd de bagage naar onze hut gedragen en konden we ons installeren op een stapelbed. Nu konden we het voordeel zien van de hoge gage die we hadden moeten ophoesten om van dit stukje privé gebruik te mogen maken. Naast een stuk of zes andere hutten resteerden er voor de honderden andere passagiers slechts een verblijf op het boven- of benedendek en het was aandoenlijk om te zien hoezeer zij er van alles aan deden om er nog iets van te maken. Er waren groepjes jongeren die een transistorradio of ghettoblaster in hun midden hadden staan waarop hun favoriete popdeuntjes werden afgedraaid, terwijl daarnaast een gezin zich gedroeg als betrof het een gezellig piknikuitstapje.
Batakhuis versiering.
Door de dames werden kleden en matjes uitgerold en etenswaren tevoorschijn gehaald zoals pinda’s in de dop, allerhande vruchten, kroepoek, koekjes en andere snacks, terwijl de mannen niets anders leken te doen dan het opsteken van de ene na de andere krètèksigaret. Peuters en zuigelingen werden door hun moeders geknuffeld en gewiegd in hun slendangs en ouden van dagen zochten een rustig plekje op, zo ver mogelijk weg van de drukte en het gedrang. Rond half negen in de avond, een half uur later dan aangekondigd, klonk er een vervormde en daardoor grotendeels onverstaanbare opgewonden mannenstem uit de in de hoeken verscholen luidsprekers, waarop de lage, trage tonen van op gang komende machines aankondigden dat de reis nu echt was begonnen.
Na een uur van gepruttel leek onze pont de baai van Sibolga achter zich te hebben gelaten en kon ik, gelegen op de bovenste kooi van het stapelbed door de patrijspoort de vele van lantarens voorziene vissersboten in de verte zien, die zich in de duisternis aftekenden als fel verlichte warenhuizen in een donkere stad met natte straten. Ik kon ondanks de toenemende deining toch nog wel genieten van dit onalledaagse uitstapje, maar voor Paul, nog niet geheel hersteld van een ingewandsstoornis, was het niet echt comfortabel. Het (hurk)toilet naast onze hut nodigde niet echt uit om er op je ‘gemak’ te vertoeven en de benauwde stank die daar tijdens de reis ontstond was, zeker als je je niet helemaal lekker voelde, in staat je maag om te keren. Om de tijd te doden lag ik nog enige tijd op m’n bovenkooi te lezen, totdat ik daar te moe voor werd, het licht uitdeed en met de zoemende ventilator op ons stapelbed gericht een beetje probeerde te dutten.
Tukang becak in Sibolga.
Ik werd wakker gemaakt door dezelfde onverstaanbare stem die uit de speakers kraste en vermoedelijk aankondigde dat we de haven van Gunungsitoli hadden bereikt. Een snelle blik uit de patrijspoort bevestigde dat, dus zochten we de spullen bij elkaar, verlieten de hut en sloten ons aan bij de lange stoet slaperig uitziende mensen in de richting van de loopplank. Op de kade was het (hoe kon het ook anders) een wanordelijke chaos van mensen die familieleden zochten en bemo- en taxichauffeurs die op allerlei manieren hun diensten aanboden tegen de meest uiteenlopende gages. We hadden in onze gidsen gelezen dat Wisma Soliga, zo’n twee kilometer buiten de stad, de verstandigste keuze zou zijn, dus die noemden we als bestemming toen we in één van de minibusjes stapten. Maar daar eenmaal aangekomen maakte het complex, dat uit diverse appartementen bestond en gelegen was rondom een patio, een zeer verwaarloosde indruk.
De kamerjongen die ons een appartement zou laten zien kon de sleutel niet zo gauw vinden en toen de deur openging van een dergelijke kamer die wij zouden kunnen betrekken, verscheen een hippie-achtig figuur die ons in het Engels vroeg wat we daar kwamen doen. De kamer zag er beroerd en tamelijk smerig uit, en ook van de horren die ons tegen de (malaria)muggen moesten beschermen was niet veel over. Min of meer verwend als we waren na het verblijf in het prima hotel in Sibolga, en in de veronderstelling dat het door Bangun aanbevolen zusterhotel hier ergens in de buurt van Gunungsitoli moest staan, besloten we zo gauw mogelijk daarnaar op zoek te gaan. We hielden een becak aan met de bedoeling ons naar het Wisata Hotel te brengen, maar nadat deze stilhield voor een nog troostelozer pand waarop zowaar ‘Wisata Indah’ stond, zakte bij ons allebei de moed in de schoenen.
Paul wilde eigenlijk niets liever dan gebruik maken van een normaal toilet, zich opfrissen en wat uitrusten, terwijl ik een uitgehongerd gevoel had en graag degelijk wilde ontbijten. Nadat we een naast ‘Wisata Indah’ gelegen hotel genaamd ‘Gomo’ hadden geïnspekteerd (Paul zag nog kans er van het toilet gebruik te maken), werden we het er over eens dat we Gunungsitoli maar zo snel mogelijk moesten verlaten. Omdat een bemoeizieke jongeman in een plaatselijk padang restaurant, waar ik bij gebrek aan een alternatief een bord witte rijst met ketjap wegstouwde, ons verzekerd had dat we niet onder de Rp 400.000 een minibus zouden kunnen regelen die ons naar Telukdalam in het zuiden van Nias zou kunnen rijden, leek er niets anders op te zitten dan te wachten op de openbare bus die, volgens de dienstregeling, pas over vijf uur zou vertrekken.
woordenlijst
alun alun: grasveld
anak muda’s: vrijgezellen
makan pagi:
siang: lunch
malam: avondeten
Frisian Flag: Friese Vlag
bapak: vader
ibu: moeder
wisma: tussen losmen en hotel
slendangs: draagdoeken
'Blog' feed